“Tricksters” là kiểu nhân vật rất phổ biến trong thần thoại và truyện dân gian, mang sắc thái trào lộng và hài hước, nhưng đôi khi cũng là những kẻ trộm cắp hoặc đùa ác có hạng. Epic xin giới thiệu album về những kẻ lừa gạt tinh quái trong thần thoại, truyền thuyết và truyện dân gian các nước, và dĩ nhiên rồi sẽ có những đại diện đến từ Việt Nam. 

ANANSI

Anansi là vị thần lừa gạt nổi tiếng mang hình dáng loài nhện đến từ dân tộc Ashanti ở Tây Phi, nhưng rồi những câu chuyện về hắn lan rộng ra khắp vùng biển Caribbean và dân da màu tại Mỹ theo dòng người nô lệ. Đối với người Ashanti, ông còn là vị thần đem mưa, màn đêm và tri thức đến cho con người. Qua châu Mỹ, hắn được gọi bằng những cái tên khác như Aunt Nancy, Anancy, gắn liền với những câu chuyện lừa gạt tinh quái, bảo hộ cho khát vọng chống trả của người da màu thoát khỏi ách nô lệ.

Chuyện Anansi lừa Hổ mất bi:

Đối tượng hay ăn quả lừa của Anansi nhất là lão Hổ. Một ngày nọ, Anansi cùng Hổ ra bờ sông. Anansi nói: “Anh Hổ ơi, nếu chúng mình muốn đi bơi thì hãy để hai viên bi trên bờ, kẻo sức nặng của nó sẽ kéo ta chìm nghỉm”. Hổ nghe theo, tháo hai hòn bi to nặng và oai vệ của mình ra đặt trên bờ. Anansi đợi Hổ ngâm mình xuống nước rồi giấu bi to của Hổ đi, để lại hai hòn bi nhỏ của mình ở đó.

Thế rồi Anansi chạy đi gặp bầy khỉ. Nó bày cho bầy khỉ một bài hát, vừa hát nó vừa nhảy:

“Bi của Hổ, ô dzê, ta đã ăn bi của Hổ
Giờ đố ai ngăn cản ta
Đố ai dám xô đẩy ta
Ta đã ăn bi của Hổ, ta đã ăn bi của Hổ”

Bầy khỉ cười vang bắt chước theo bài hát và điệu nhảy của Anansi. Lúc bấy giờ Hổ tức giận vì hai hòn bi của mình đã mất tiêu, chỉ còn hai viên bi bé xíu của Anansi trên bờ. Hổ buộc phải gắn bi nhện vào thế chỗ. Sau đó hắn đùng đùng tức giận tìm gặp Anansi và hỏi tội. Anansi phân trần rằng bầy khỉ đã lấy cắp bi của Hổ, Hổ không tin, nhưng rồi đúng lúc đó lũ khỉ rống lên:

“Bi của Hổ, ồ dzê, ta đã ăn bi của Hổ
Giờ đố ai ngăn cản ta
Đố ai dám xô đẩy ta
Ta đã ăn bi của Hổ, ta đã ăn bi của Hổ”

Hổ tức giận đuổi theo lũ khỉ, khiến bọn chúng phải trốn biệt trên cây đến tận ngày nay. Còn Anansi lắp hai hòn bi oai vệ của Hổ vào chỗ bi của hắn rồi rong ruổi về nhà.

Mình đánh giá trình độ lừa bịp của Anansi vào hạng thượng thừa, 10/10, vì mấy trò của hắn đặc sắc chả giống ai. Hắn còn từng lừa Hổ mang xác bà chết ra rao bán khiến cho lão bị dân làng tẩn thừa sống thiếu chết. Một lần khác, Anansi giả chết để hàng ngày trèo lên khỏi mộ ăn hết vườn đậu của gia đình.

Tay bịp bợm này thì quá nổi tiếng rồi, gã thần lừa đảo của thần thoại Bắc Âu, con trai của những gã khổng lồ Jotun. Hắn là “em kết nghĩa” với Odin, được Odin đưa về sống cùng những vị thần Asgard, nhưng sự trí trá của hắn đem tới không ít rắc rối cho các vị thần. Biệt tài của hắn là khả năng biến hình thành sinh vật khác, đây là mánh lới chính hắn dùng cho những trò bịp bợm.

Có những lúc hắn dùng biệt tài lừa lọc của mình trợ giúp các thần Aesir như vụ lừa gã thợ xây thất bại trong thử thách xây tường thành Asgard. Nếu để hắn chiến thắng thì hắn sẽ đòi lấy nữ thần sắc đẹp Freyja, mặt trăng và mặt trời, chính vì vậy Loki đã hóa thành con ngựa cái để quyến rũ con ngựa đực của gã thợ xây, sau đó Loki mang thai và đẻ ra con ngựa tám chân Slepnir dâng lên Odin. Hoặc trong vụ Thor bị gã khổng lồ Thrym trộm cây búa thần Mjolnir và đòi cưới Freyja để chuộc búa, theo lời gợi ý của Heimdall, Loki đã cho Thor giả gái trong bộ váy cưới cô dâu, để rồi lật mặt và giành lại cây búa, rồi Thor đập nát đầu Thrym cùng nhiều tên khổng lồ dự “tiệc cưới”.

Cũng có khi hắn gây rối xong phải dùng chính sự tinh quái của mình để dọn dẹp mớ hỗn độn mình gây ra, tự làm tự chịu. Hắn nghịch ngợm cắt mất mái tóc óng ả của Sif, vợ Thor, khiến Thor nổi xung lên bắt đền. Và hắn phải đi nhờ (thực ra là lợi dụng bóc lột) những người lùn tài hoa để họ tạo ra đủ thứ quà tặng cho các vị thần, coi như quà chuộc tội, trong đó có chiếc búa thần Mjolnir quyền lực. Một lần khác, hắn giúp gã khổng lồ Thjazi bắt cóc nữ thần Idunn và những quả táo trường sinh của cô, làm các vị thần trở nên già nua yếu ớt. Buộc Loki phải hóa thành con chim ưng, lừa Thjazi phóng qua đống lửa khổng lồ và thiêu trụi hắn, nhờ đó trả lại Idunn và sự trường xuân cho các vị thần Asgard.

Nhưng tai họa lớn nhất mà hắn gây ra là vụ lừa mẹ con Frigg và Hod làm Baldur bị giết, khiến hắn phải chịu hình phạt dã man đến trước ngày tận thế Ragnarok. Nếu hắn biết điểm dừng, để sự tinh ranh đừng biến thành đùa ác thì đâu đến nỗi gây tai họa như thế này, phải không nào?

HERMES

Hermes là vị thần đưa tin, bảo hộ cho thương nghiệp, là kẻ dẫn đường tới cõi chết trong thần thoại Hy Lạp, ông cũng là vị thần của nghề trộm cắp, và dĩ nhiên rồi, là một kẻ lừa đảo có hạng. Hermes là con của Zeus và nữ thần Maia, con gái của Atlas – vị titan phải gánh cả trái đất trên lưng.

Chuyện Hermes đánh cắp đàn bò của Apollo:

Hermes khi đó còn nhỏ nhưng đã trổ tài ăn cắp bẩm sinh. Chú bé trông thấy đàn bò của thần Apollo không ai chăn dắt liền nảy ra ý định ăn cắp. Cậu buộc cành cây vào đuôi mỗi con bò rồi lùa chúng đi, có bản lại nói cậu cho đàn bò đi giật lùi để làm đảo lộn dấu vết. Tưởng chừng trót lọt, ai ngờ giữa đường Hermes lại bị lão già Battos trông thấy. Hermes hối lộ lão một con bò béo tốt để lão im miệng, nhưng rồi chưa yên tâm, cậu lại quay lại đóng giả người khách bộ hành để thử lão. Cậu hứa sẽ thưởng cho lão hai con bò nếu lão nói cho cậu biết có nhìn thấy đứa trẻ nào lùa đàn bò qua đây không. Lão Battos tham hai con bò nữa liền kể tuốt, lập tức Hermes tức giận biến lão thành tảng đá.

Lùa đàn bò vào hang rồi, Hermes lại chui vào nôi nằm khóc oe oe cho bà mẹ Maia chăm bẵm. Mãi về sau, thần Apollo mới tìm thấy đàn bò bị Hermes lùa trong hang, vì cậu xóa dấu vết tài quá. Apollo đến gặp Maia thì Hermes vẫn giả bộ oe oe không chịu nhận tội, xong còn nói là cháu mới đẻ hôm qua thôi, gì mà lanh được vậy. Apollo tức giận đem lên cho thần Zeus phân xử. Zeus buộc Hermes trả đàn bò cho Apollo, nhưng rồi cậu dùng cây đàn lia mà cậu chế ra từ mai rùa và gân bò gẩy những khúc ca bi tráng tan chảy lòng người. Apollo, vị thần không chỉ của mặt trời mà còn của thi ca nghệ thuật, nghe thấy mát lòng, xin đổi cái đàn lia của Hermes lấy đàn bò vừa trả.

Hermes lớn lên vẫn không chừa được thói trộm cắp, đến cả Zeus, Poseidon, Ares cũng từng bị mất đồ, thậm chí Apollo còn bị lừa lần thứ hai khi bị đánh cắp ống tên và cây cung. Kể ra thì lừa đảo trộm cắp kiểu Hermes thì cũng không được vinh quang lắm ha?

LAVERNA

Nãy giờ toàn các anh em làng bịp rồi, các chị em cũng không được kém cạnh chứ nhỉ? Xin giới thiệu nữ thần Laverna của người La Mã, vị nữ thần của trộm cắp và lừa gạt.

Vị nữ thần này không sống trên trời cùng các thần khác mà lẩn lút trong loài người làm những trò tinh quái, đặc biệt cánh đàn ông là đối tượng lừa gạt được ưa chuộng của cô ta.

Chuyện kể rằng một lần nọ, Laverna lừa mua toàn bộ gia sản, trang trại và súc vật của một mục sư và một địa chủ, hứa rằng sẽ xây giúp họ những ngôi đền. Đến hôm sau con nợ bán hết của cải mới tậu rồi chạy trốn mất tiêu, buộc hai vị chủ nợ phải khiếu kiện lên Jupiter và các thần đỉnh Olympus.

Laverna trình diện trước mặt các thần. Mục sư phân trần rằng cô ả đã hứa với ông “bằng cả thân thể mình” rằng cô sẽ trả tiền. Thế là cô hóa phép cho cả cơ thể mình biến mất còn mỗi cái đầu. Các vị thần cười vang rồi xử cô thắng kiện. Đến lượt ông địa chủ khiếu nại rằng cổ đã hứa “bằng cả cái đầu” rằng cô sẽ trả tiền. Vậy là Laverna hóa phép khiến cái đầu biến mất, còn mỗi thân mình. Các vị thần lại cười vang xử cô thắng kiện.

Chính vì sự gian manh đó mà phường trộm cướp thường bí mật thờ phụng cô để có những phi vụ đầu xuôi đuôi lọt.

REYNARD

Nhắc tới một loài động vật đại diện cho kẻ bịp bợm, bạn sẽ nghĩ đến loài gì đầu tiên? Dĩ nhiên rồi, loài cáo, chắc hẳn vì cái mỏ nhọn của chúng đã toát lên sự gian mãnh. Trong những câu chuyện dân gian của các nước Tây Âu như Pháp, Bỉ, Hà Lan, Đức, Anh, có một chú cáo tên là Reynard, một kẻ bịp bợm đại diện cho tầng lớp nông nô nghèo hèn, luôn tìm cách chiến thắng bọn địa chủ cường hào ác bá.

Những đối tượng bị cáo Reynard lừa rất đa dạng, có cả vua sư tử Noble – một ông vua được tôn kính nhưng giỏi nhận hối lộ, anh gà trống Chanteclair, mèo Tybert, và đặc biệt là lão sói Ysengrin, ông chú tham lam kẹt xỉ của Reynard. Đến nỗi các loài vật tức điên vì Reynard, quyết định kiện gã cáo ra tòa cho vua Noble xử. Nhưng Reynard nhờ những lời van xin, nịnh nọt dẻo mồm, và hối lộ hoàng hậu nhờ tác động thêm nên đã được vua Noble xử cho vô tội.

COYOTE

Coyote là một kẻ lừa đảo tinh ranh của rất nhiều bộ tộc da đỏ Bắc Mỹ, chủ yếu là các bộ tộc miền Trung và Tây Hoa Kỳ. Hình dạng của gã được dựa trên loài chó rừng coyote, nhưng đôi khi cũng được nhân hóa như một gã người lông lá đi bằng hai chân. Mỗi dân tộc kể một kiểu về Coyote, nhìn chung thì hắn chõ mũi vào đủ thứ chuyện, từ chuyện tạo ra trời đất, mặt trời mặt trăng, đến chuyện đời sống con người, đâu cũng thấy hắn nhảy vào phá đám.

Trong thần thoại khởi thủy của tộc Navajo, tộc người bản địa lớn thứ hai nước Mỹ, Coyote cũng đóng vai trò khá lớn. Bốn sinh vật đầu tiên được tạo ra đầu tiên bao gồm: Người đàn ông đầu tiên Attse Hastiin và người phụ nữ đầu tiên Attse Asdzqq đến từ hơi thở của những đám mây; gã Coyote Đại Mq’iito’i Atchini và gã Coyote Cuồng Nộ Attse Hashke sinh ra từ nước.

Bốn kẻ đó du hành qua bốn thế giới mang bốn màu: Đen – Lam – Vàng – Trắng. Thế giới Trắng là thế giới thứ tư họ tới, cũng là thế giới hoàn hảo nhất để họ an cư lạc nghiệp. Trong khi Coyote Đại luôn giúp đỡ đôi vợ chồng đầu tiên thì Coyote Cuồng Nộ lại chỉ nhăm nhe phá đám. Cặp vợ chồng đầu tiên, Coyote Đại cùng những vị thánh thần cùng nhau tạo nên mặt trời, mặt trăng, ngày tháng và bốn mùa để nhân gian dễ tính thời gian, nhưng lại giấu biệt không cho Coyote Cuồng Nộ biết. Khi biết mình bị cho ra rìa, hắn nguyền cho mặt trời và mặt trăng không thể đi song hành, khiến cho lịch dương và lịch âm lệch nhau, bốn mùa khi đến sớm khi đến muộn, và mưa gió cũng chẳng theo một trật tự nào nữa. Ban đầu không có cái chết, linh hồn có thể trở ngược lại cơ thể, nhưng Coyote Cuồng Nộ lại khiến cho cái chết xuất hiện, và hắn chỉ thản nhiên giải thích rằng nếu không có cái chết thì thế gian sẽ quá đông đúc, chẳng còn chỗ mà sống nữa. Kể ra gã suy nghĩ cũng thật là thấu đáo như một chuyên viên kế hoạch hóa gia đình vậy.

Đến khi team vợ chồng và thần thánh tạo ra các vì sao từ những hòn đá lấp lánh, họ sắp xếp cho các vì sao thật đẹp như một bức hoa văn. Thì lão Coyote Cuồng Nộ lại xuất hiện và hất một đùm đá lấp lánh lên trời, khiến cho cả bầu trời sao hỗn độn, chiếc mờ chiếc nhạt.

Ở thần thoại của người Navajo ta có thể thấy một đặc điểm: con người cũng tham gia vào kiến tạo thế giới với các vị thần linh; team người ưa trật tự như Batman, còn Coyote thì như Joker đam mê sự hỗn loạn.

HUEHUECOYOTL

Huehuecoyotl là vị thần tinh quái của âm nhạc và vũ hội trong thần thoại Aztec. Ông cũng là vị thần của sức hấp dẫn giới tính. “Huehue” có nghĩa là “rất già”, “coyotl” thì gần giống Coyote, do đó Huehuecoyotl cũng chỉ là một phiên bản Coyote của người Aztec với hình dạng con chó rừng. Điều khác biệt là những trò lừa bịp của Huehuecoytl thường phản chủ khiến ông thần ê chề trước mặt mọi người, nên ông được người Aztec rất quý mến, coi như linh hồn của bữa tiệc.

BR’ER RABBIT

Thỏ Br’er là kẻ lừa bịp trong những câu chuyện dân gian của người Mỹ gốc Phi, nằm trong bộ sưu tập truyện dân gian Uncle Remus của tác giả Joel Chandler Harris. Câu chuyện nổi tiếng nhất về thỏ Br’er kể rằng cáo Br’er làm một hình nhân chú bé da màu bằng hắc ín. Thỏ Br’er động vào bị mắc kẹt. Cáo Br’er sung sướng xông ra toan giết thỏ để trả thù cho những màn bịp bợm trước đó, nhưng thỏ van xin rằng: “Anh cáo ơi, anh lột da tôi cũng được, dìm tôi, thiêu tôi cũng được, nhưng xin anh đừng quẳng tôi vào bụi gai”. Cho rằng quẳng thỏ vào bụi gai sẽ làm nó đau nhất, cáo làm y như vậy, ai ngờ thỏ dùng gai sắc để tách mình khỏi hình nhân hắc ín và trốn thoát.

MAUI

Maui là vị thần sức mạnh, vị thần lừa lọc, người biến hình, người anh hùng vĩ đại trong mắt những người phàm trần trong thần thoại Polynesia.

Maui có một chiếc móc câu lớn gọi là Manaiakalani, trên móc có đính chiếc lông chim của nữ thần Mặt trăng Hina. Chàng quẳng chiếc móc câu xuống biển và đã kéo lên từ đáy biển cả quần đảo Hawaii ngày nay.

Một chiến công khác của Maui là đánh thắng Mặt Trời. Chàng nhận thấy Mặt Trời mỗi ngày đều đi quá nhanh khiến thời gian ban ngày quá ngắn ngủi, thế là Maui đánh nhau với Mặt Trời, thuần hóa và buộc nó phải đi chậm lại để con người có nhiều thời gian hoàn thành công việc hơn trước khi trời tối. Badass!

Maui còn thực hiện hàng loạt những chiến công tuyệt vời khác như: đẩy cho bầu trời cao lên, giết một con dơi tám mắt khổng lồ, đánh cắp ngọn lửa của nữ thần chết Milu để đem cho con người, cứu cô em gái là nữ thần mặt trăng Hina khỏi ác thần Tetuna và lũ quái vật biển, tạo ra loài tôm từ máu của mình…

Cuộc phiêu lưu cuối cùng của Maui liên quan đến thất bại của chàng trong nỗ lực đem lại sự bất tử cho con người. Theo thần thoại, sau khi trời tối, Mặt Trời sẽ bị nữ thần âm phủ Milu nuốt vào bụng. Suốt đêm, Mặt Trời đi dọc bên trong nữ thần Milu – cũng chính là vương quốc của người chết cho đến khi trời sáng, Mặt Trời lại chui ra từ lỗ âm đạo của Milu và chiếu sáng thế gian. Maui đã đánh cược với Milu rằng chàng sẽ chạy ngược lại từ âm đạo của Milu ra đến miệng của nữ thần trước khi Mặt Trời mọc, nếu thành công nữ thần Milu phải để cho con người được bất tử. Chàng chiến đấu với vô số quái vật, vượt qua vô số hiểm nguy nhưng không thể đến kịp miệng của Milu, vì vậy mà con người chúng ta vẫn phải trải qua sinh lão bệnh tử cho đến ngày này. Còn thần Maui, tương truyền vì thua cược mà phải ở lại vĩnh viễn trong vương quốc ảm đạm của nữ thần Milu. Có người lại kể khác rằng chàng đã bị Milu giết chết bằng những chiếc răng cứng như đá trong âm đạo.

Ngẫm ra thì, vị thần lừa lọc cuối cùng lại chết vì bị lừa. Phải chạy vào cửa hậu mới ra miệng được chứ, chạy vào cửa mình thì cứ đi lòng vòng sao thoát đi đâu được…

THẰNG CUỘI

Một đại diện đến từ Việt Nam. Có hai phiên bản Cuội trong truyện dân gian Việt, một là “chú Cuội ngồi gốc cây đa”, và hai là “thằng Cuội nói dối”, nhưng ngày nay hai phiên bản Cuội cũng thường được hợp nhất với nhau để kể cho các em nhỏ nhân dịp Trung thu.

Nhân vật thằng Cuội nói dối này có biệt tài trí trá đến nỗi người đời có câu thành ngữ”nói dối như Cuội”. Cuội sống với hai chú thím từ nhỏ. Cuội nhiều lần lừa chú thím khiến hai người tức phát điên, đến nỗi đem cả thằng cháu bỏ vào thúng mà dìm xuống sông. Cuội lừa một gã hủi vào thúng thay, nhờ đó thoát chết; lại lừa tiếp một ông quan lớn để lấy hết quần áo lẫn ngựa. Cuội trở về xúng xính áo ngựa, kể với chú thím rằng xuống âm ti gặp bà con họ hàng, rồi được bà con cho ngựa trở về. Chú thím tưởng thật, sai thằng cháu cho chú thím vào thúng dìm xuống sông chết để còn gặp lại họ hàng lối xóm. Chú thím chết rồi, Cuội thừa hưởng cơ ngơi, nhưng rồi ăn chơi tiêu xài mà hết sạch tiền.

Cuội mới vào rừng đào hố bẫy giết một con voi, khoét ở lỗ hậu nó một cái lỗ to rồi cứ để xác đấy cho quạ diều chui vào lỗ mà rỉa. Dần dà có đến hàng trăm con chim ngày ngày chui vào xác voi. Cuội đợi đến khi voi rỗng ruột mà chim còn nhiều trong đó liền bịt lỗ hậu lại, xong cưỡi lên lưng voi, lấy gậy gõ vào lưng cho đàn chim bay toán loạn, kéo theo cả tấm da voi và Cuội lên trời. Cuội điều khiển cho “con voi bay” hạ cánh xuống sân rồng của vua quan văn võ. Vua thấy người từ trên trời bay xuống liền vái lạy, xin được bay thử lên trời một lần. Cuội bảo vua hãy đổi quần áo với Cuội để voi quen mùi, xong bay ra giữa biển thì mở nút đằng lỗ hậu cho voi giải khát. Vua làm theo, bay ra giữa biển mở nút, đàn chim bay ra ngoài, vua rơi tòm xuống chết. Cuội đường hoàng lên ngôi vua, sống trong giàu sang phú quý.

TRẠNG QUỲNH

Trạng Quỳnh là một nhân vật lưu truyền trong dân gian Việt Nam sống ở thời đại vua Lê chúa Trịnh, với tính cách trào lộng hài hước dám thách thức và đả kích sự mục nát của triều đại phong kiến thời bấy giờ. Dù không đỗ đến Trạng nguyên nhưng ông vẫn được người đời yêu quý và gán cho biệt danh là “Trạng”. Có nguồn cho rằng ông tên thật là Nguyễn Quỳnh, một vị danh sĩ cùng thời, nhưng sự liên quan giữa hai nhân vật này cũng chưa được xác thực.

Những đối tượng thường bị Trạng Quỳnh chơi xỏ rất đa dạng, từ phú ông đến mấy anh keo kiệt, từ chúa Trịnh đến quan tham. Nhưng có một đối tượng lại có khả năng “bật” được Trạng Quỳnh. Thật luôn, nếu như Sherlock Holmes có Irene Adler thì Trạng Quỳnh có nữ thi sĩ Đoàn Thị Điểm. Cô Thị Điểm con gái thầy đồ, xinh đẹp lại đoan trang, giỏi văn thơ nên hồi còn đi học Quỳnh mê lắm, thường ghẹo con gái thầy bằng thơ phú. Ai dè gặp phải bậc kỳ tài, thơ phú thượng thừa, bật Quỳnh như tôm tươi khiến tinh quái như Quỳnh cũng nhiều phen á khẩu. Sau này Quỳnh nhận ra về mặt tư tưởng “chúng ta không thuộc về nhau”, nên đường ai nấy đi, tuy nhiên cô Thị Điểm vẫn như một người bạn tri kỷ thơ phú với Quỳnh. Một lần Quỳnh đi đón sứ Tàu, cô Thị Điểm và Quỳnh đã đóng giả cô bán hàng nước và anh lái đò, phối hợp ăn ý khiến sứ Tàu phải “toát mồ hôi” vì dân An Nam tài giỏi quá. (“Sấm động nước Nam – Mưa tuôn bể Bắc”: bạn nào đọc Thần đồng đất Việt chắc sẽ nhớ câu đối này).

(Bonus: Một màn đối đáp của Trạng Quỳnh và Đoàn Thị Điểm:

Một lần Quỳnh lẻn vào giường cô Điểm nằm trước, đêm hôm cô Điểm không thấy gì, quờ tay trúng cái đó của Quỳnh, cô dọa méc bố nếu Quỳnh không đối được câu này:

“Trướng nội vô phong phàm tự lập”
(Trong phòng không có gió mà cột buồm tự dựng lên)

Quỳnh đối rằng:

“Hưng trung bất vũ thủy trường lưu”
(Trong bụng không có mưa mà nước vẫn chảy dài)

Nhờ vậy mà cô Điểm đuổi Quỳnh đi nhưng vẫn không méc bố

Khi lên làm quan, Quỳnh thường xuyên troll Chúa Trịnh, bè lũ thái giám nịnh hót và ông sứ Tàu. Giai thoại nổi tiếng nhất là chuyện Trạng Quỳnh cho Chúa ăn “mầm đá”, nhưng thực ra là bắt Chúa đợi cả ngày trời mới được ăn, lại cho ăn có món tương bần, nhờ đó mà hóa giải chứng chán ăn do ngốn quá nhiều sơn hào hải vị của Chúa. Bị troll nhiều như thế nên Chúa “tức nước vỡ bờ”, một hôm gọi Quỳnh đến, cốt để tẩm độc vào thức ăn cho Quỳnh chết. Trước khi đi Quỳnh đã có linh cảm chẳng lành, dặn vợ nếu Quỳnh chết hãy thuê nhạc công ca múa tưng bừng vui vẻ khắp cửa nhà. Hôm đó đang ăn Chúa hỏi bao giờ chết, thì Quỳnh đáp rằng: ”Bao giờ Chúa chết thì Quỳnh cũng chết”. Quỳnh ăn xong thấy trong người khang khác, vội cáo lui, về đến nhà tắt thở chết luôn. Vợ Quỳnh theo lời dặn cho đàn hát om sòm làm Chúa tưởng Quỳnh vẫn sống xem nhạc, liền nếm thử thức ăn ban nãy xem sao, ai dè ăn xong Chúa cũng chết thật. Chúa chết, lúc đó vợ Quỳnh mới phát tang cùng ngày. Từ đó dân gian có câu: “Trạng chết, Chúa cũng băng hà/Dưa gang đỏ đít thì cà đỏ trôn”.

TANUKI

Là một trong những loài yêu quái nổi tiếng nhất, đáng yêu nhất và cũng… mất dạy bậc nhất trong thần thoại Nhật Bản.

Những con chồn Tanuki thường được đem ra so sánh với loài cáo Kitsune, và đôi khi còn bị nhẫm lẫn 2 loài này với nhau. Cũng giống như loài cáo thiêng Kitsune, Tanuki có phép thuật khá cao cường và đặc biệt thành thạo phép biến hình.

Vì sao nói rằng tụi Tanuki bề ngoài béo tròn dễ thương, 2 mắt long lanh ai nhìn cũng yêu này là lũ mất dạy nhất trong thần thoại Nhật? Bởi vì sở thích và lẽ sống của cuộc đời chúng là biến hình chọc phá và bày trò lừa đảo, chơi khăm con người.

Tanuki rất thích biến thành con người và bắt chước lối sống của họ. Chúng học hỏi các lối sống của con người rất nhanh, đặc biệt là những thói hư tật xấu, bọn Tanuki khi đóng giả con người có thể rượu chè, cờ bạc, ăn trộm, gian lận và nói dối thành thần. Nhiều con thậm chí còn đóng giả nhà sư và nghiên cứu Phật pháp như đúng rồi. Nhờ trí thông minh và khả năng thích ứng nhanh như thế nên có những con Tanuki sống gần như cả đời trong hình lốt con người mà không bị phát hiện.

Một trong những sở thích phổ biến hơn cả của lũ Tanuki là chơi khăm con người. Chúng có thể biến thành đồ vật trong nhà để chọc phá bạn, biến thành yêu quái khổng lồ để hù dọa, dùng lá cây biến thành tiền để lừa đảo và thường xuyên biến thành những nhân vật quan chức trong vùng, đi đến từng nhà dân thu tiền, hoạch họe và bày ra lắm trò quái gở để “cháo hành” chủ nhà. Người ta nói rằng, có một cách để phát hiện ra một người có phải Tanuki giả dạng hay không dựa vào bộ kimono người đó đang mặc, nếu đi dưới mưa mà không bị ướt thì chắc chắn đó là một con Tanuki. Ngoài ra, khi bị mất tập trung thì phép thuật của Tanuki cũng không được ổn định, chúng sẽ dễ dàng bị lòi cái đuôi ra.

Tuy vậy cũng không phải dễ dàng gì để phát hiện ra một con Tanuki bởi không chỉ nổi tiếng như một bậc thầy biến hình, Tanuki còn rất giỏi tạo ra ảo giác. Ví dụ nó sẽ khiến một người đánh cá nghĩ rằng lưới đã đầy cá và vớt lên đi về mặc dù trong lưới chả có con cá nào sất hoặc biến thành một người đứng nói chuyện với bạn trong khi người khác chẳng nhìn thấy nó, thế là trông bạn không khác gì thằng đần đứng lảm nhảm một mình.

Những trò chơi khăm trên chỉ là một phần những điều thú vị về năng lực của loài chồn Tanuki. Một trong những phép thuật đặc biệt mà chúng sở hữu đó là 2 quả tinh hoàn màu nhiệm, có khả năng phóng to thu nhỏ tùy ý. Nói thẳng nên hơi thô, nhưng 2 cái bìu dái của Tanuki có thể kéo mỏng và phóng to ra như tấm chiếu, thậm chí dùng để làm thuyền buồm, lưới đánh cá, ô che mưa, tấm khiên chống lai kẻ thù… quả là một cái bìu dái toàn năng! Tanuki cũng thường xuyên sử dụng 2 cục tinh hoàn của mình trong các phép biến hình, đại loại như nếu con Tanuki biến thành một người bán hàng thì hai viên bi của nó sẽ biến thành cửa hiệu, hoặc khi muốn di chuyển khắp nơi, nó có thể biến hai viên bi thành một cái kiệu với đầy đủ người khiêng.

Có rất nhiều những câu chuyện thú vị về những trò lừa đảo của Tanuki, nhưng ngoài ra chúng cũng được nhắc đến như một loài yêu quái lành tính, sẵn sàng giúp đỡ và báo đáo đối với những người đối xử tốt với nó.

SANG KANCIL

Sang Kancil (nghĩa là Nai Chuột) là một nhân vật trong những câu chuyện dân gian của người Malaysia và Indonesia. Nhỏ bé, yếu ớt nhưng rất nhiều lần khiến các đại ca rừng già phải mệt nách Ta gọi là “bé nhưng có võ”.

Chẳng hạn như một lần Kancil bị hổ đuổi theo ăn thịt. Bị dồn tới chân tường, Kancil vội thốt lên: “Anh Hổ ơi, anh thật là một vị chúa sơn lâm quyền lực và mạnh mẽ. Nhưng nhà vua của tôi còn mạnh mẽ hơn thế nữa!”. Con hổ bị thách thức, đòi đến gặp “vua” của Kancil. Chú nai liền dẫn hổ ra bờ sông và chỉ cho nó cái bóng dưới nước. Hổ gầm lên, “vua” gầm lại. Nó tức mình nhảy xuống sông quần nhau với chính cái bóng của mình trong lúc Kancil nhân cơ lỉnh mất.

Một lần khác, Kancil bị lọt bẫy của thợ săn. Thấy một con voi đi qua, nó liền hét lên: “Voi ơi, mau xuống đây, kẻo trời đang sập”. Voi tưởng thật vội lao xuống hố, Kancil nhảy lên người voi rồi thoát ra ngoài, bỏ mặc con voi mắc kẹt trong cái bẫy.

Lại có lần Kancil cần qua sông, sông quá rộng mà đầy cá sấu. Nó nghĩ ra kế la lên: “Nhà vua sắp mở một đại tiệc và lệnh cho tôi đếm số sinh vật trong rừng. Các anh mau xếp hàng để tôi đếm nào!”. Lũ cá sấu tin lời xếp hàng, và Kancil chỉ việc nhảy qua từng con một sang bờ bên kia và chạy thoát.

BÌNH LUẬN CỦA BẠN

avatar