A Song of Ice and Fire là bộ tiểu thuyết fantasy của tác giả George R.R. Martin, đã được dựng thành series phim truyền hình đình đám Game of Thrones. Thế giới mà tác giả Martin xây dựng vô cùng hoành tráng về mặt vĩ mô và cũng rất chi tiết về mặt vi mô, từ lịch sử, địa lý, văn hóa, tôn giáo như một thế giới phương Tây thu nhỏ.

Cũng giống thế giới thực thôi, người dân hai lục địa Westeros và Essos thờ phụng những vị thần khác nhau tùy từng vùng đất, đô thành và tập quán truyền lại từ tổ tiên họ. Các tôn giáo phổ biến nhất trên lục địa Westeros bao gồm Old Gods, Faith of the Seven, Drowned God. Từ lục địa Essos lưu truyền sang vị thần ánh sáng R’hllor cũng đóng vai trò lớn trong cốt truyện. Ngoài ra vùng Essos còn có nhiều vị thần khác được thờ phụng nhưng không đóng vai trò nhiều trong cốt truyện như: Mother Rhoyne và các vị thần khác của người Rhoynar, Thần ngựa Vezhof của tộc Dothraki, Đa Diện Thần của Braavos, vân vân.

OLD GODS

Cựu thần là hệ tín ngưỡng cổ xưa được thờ phụng bởi Những Đứa Trẻ Rừng Rậm (Children of the Forest), sau đó được tiếp nhận bởi cả các Tiền Nhân (First Men) sau khi hai bên thực hiện hòa ước. Ngày nay, những cựu thần vẫn được thờ phụng bởi dân Phương Bắc và những người dân ở phía bắc Tường Thành.

Cựu thần là vô vàn những vị linh thần không tên tuổi của thiên nhiên hiện diện ở khắp mọi nơi, trong những tảng đá, sông suối, chim và thú. Đặc biệt, những cây đước lá đỏ được coi là thiêng liêng nhất, là hiện thân của những vị thần. Những Đứa Trẻ Của Rừng Rậm đã khắc những khuôn mặt lên thân cây đước, và hình ảnh đó đã trở thành biểu tượng cho tín ngưỡng của họ. Mỗi lâu đài đều có một cây đước, đặt trong một rừng thần ở trung tâm lâu đài, nơi những tín đồ đến cầu nguyện và thực hiện nghi lễ. Những rừng thần chỉ còn tồn tại ở phương bắc, bởi các cây thần phương nam đã bị đốn hạ và Những Đứa Trẻ Của Rừng Rậm đã bị tàn sát đến bờ vực tuyệt chủng khi người Andals xâm chiếm Westeros 6,000 năm trước.

Cựu thần được dựa trên hệ tín ngưỡng Animism (thuyết vật linh) của những tộc người cổ đại, chẳng hạn như thổ dân Bắc Mỹ và thổ dân Australia, trong đó họ tin vào sự hiện diện của các linh hồn và sự linh thiêng trong thế giới tự nhiên và vạn vật xung quanh ta.

 

FAITH OF THE SEVEN

 

Thất Diện Giáo là dòng tín ngưỡng được người Andals mang vào khi xâm chiếm Westeros 6,000 năm trước. Hiện tại đây cũng là tín ngưỡng phổ biến nhất Bảy Phụ Quốc, chủ yếu được thờ phụng bởi người dân các vùng đất phương nam, hậu duệ của người Andals. Thất Diện Thần cũng được gọi là tân thần (new gods) để phân biệt với cựu thần phương bắc.

Thất Diện Thần là một vị thần có 7 mặt (hoặc cũng có người tin rằng có 7 vị thần khác nhau), tượng trưng cho 7 khía cạnh cuộc đời, bao gồm:

• Người Cha: bảo hộ cho lẽ công bằng
• Người Mẹ: ban tặng lòng khoan dung, tình mẫu tử và hạnh phúc gia đình.
• Chiến Binh: ban tặng lòng dũng cảm và sức mạnh cho những binh lính trong chiến trận.
• Thợ Rèn: bảo hộ cho lao động, nghề thủ công, đúc rèn và sự sáng tạo.
• Trinh Nữ: bảo hộ cho những phụ nữ trẻ, cho sự trinh trắng, tình yêu và sắc đẹp
• Bà Già: ban tặng sự thông thái và lời tiên tri.
• Kẻ Lạ Mặt: là người dẫn đường cho cái chết

Thất Diện Giáo có tính tổ chức rất cao, là tôn giáo chính thức của chế độ quân chủ, đứng đầu là High Septon (Đại Tư Tế). Biểu tượng của Thất Diện Giáo là ngôi sao bảy cánh, các điện thờ gọi là sept (tiền tố ‘bảy’), thầy tu và nữ tu gọi là septon và septa. Trụ sở của Thất Diện Giáo đặt tại Điện Baelor ở King’s Landing.

Có thể thấy Thất Diện Giáo mang nhiều nét tương đồng với Thiên Chúa Giáo, cũng sử dụng hình tượng Chúa Ba Ngôi (Chúa Cha – Chúa Con – Chúa Thánh Thần) để đại diện cho các mặt của Ngài. Tổ chức và sự ảnh hưởng của Thất Diện Giáo với Bảy Phụ Quốc cũng rất giống với Thiên Chúa Giáo của thời xưa và hiện tại.

 

DROWNED GOD VÀ STORM GOD

 

Thần Chết Chìm và Thần Bão Tố là hai vị thần trong tín ngưỡng của người dân quần đảo Sắt. Người đảo Sắt xuất xứ từ một nhóm người Tiền Nhân tới định cư và sống biệt lập trên quần đảo Sắt, nơi hệ tín ngưỡng thờ Thần Chết Chìm hình thành và phát triển, mặc bao công sức đồng hóa dân đảo Sắt theo Thất Diện Giáo của người Andals không thành.

Thần Chết Chìm được coi là đấng sáng tạo nên những tổ tiên của dân đảo Sắt. Ngài cũng phù hộ cho nền văn hóa cướp biển của họ, đưa họ thống trị biển khơi.

Đối thủ của Thần Chết Chìm là gã ác thần Bão Tố. Hắn là kẻ khơi dậy bão tố sấm sét và những con sóng dữ ngăn trở bước tiến của người đảo Sắt. Bởi Thần Chết Chìm và Thần Bão Tố đã đánh nhau hàng ngàn năm nay với một mối thù truyền kiếp.

Truyền thuyết kể rằng vị vua tổ tiên của những gia tộc đảo Sắt là Vua Xám, người có bộ râu tóc và đôi mắt xám như nước biển mùa đông, đã đâm chết thủ hạ của Thần Bão Tố là con rồng biển Nagga nhờ sự hậu thuẫn của Thần Chết Chìm, rồi dùng xương của nó xây điện. Vua Xám cũng được cho là người mang ngọn lửa tới cho con người bằng cách dụ Thần Bão Tố đánh sét vào thân cây cổ thụ. Về già, da của Vua Xám cũng trở nên xám xịt như mái tóc, và khi chết, ông đường hoàng đặt chiếc vương miện sang một bên và trẫm mình xuống biển khơi dưới sự đón chào của Thần Chết Chìm. Những người đảo Sắt chết giữa biển khơi được cho là sẽ trở thành những người chèo thuyền cho Thần Chết Chìm trong trận chiến bất tận với Thần Bão Tố. Họ không chết, bởi ‘What is dead may never die, but rises again, harder and stronger’.

Nét văn hóa của người dân đảo Sắt chịu ảnh hưởng từ người Vikings và tín ngưỡng Norse (thần thoại Bắc Âu) của họ. Những người đã chết trở thành quân đội cho Thần Chết Chìm, cũng như những chiến binh chết trận được Odin sai các Valkyries mang về điện Vahalla để chuẩn bị cho trận chiến cuối cùng trong ngày tận thế Ragnarok.

 

R’HLLOR

R’hllor, là vị thần ánh sáng, thần lửa được những thầy tu và nữ tu đỏ phụng sự, khởi nguồn từ Asshai rồi được các nữ tu đỏ truyền bá ra khắp các thành phố tự trị lục địa Essos, lan ra cả Westeros.

Tín ngưỡng của tôn giáo thờ R’hllor cho rằng có hai vị thần luôn đối đầu với nhau. Một là R’hllor, thần ánh sáng và lửa thiêng, hai là Great Other, thần của băng giá và chết chóc. Họ đại diện cho sự đấu tranh xoay vần không ngừng nghỉ của thế giới, và một lời tiên tri phán rằng trận chiến đó chỉ kết thúc khi tái thế của người anh hùng Azor Ahai với thanh gươm Lightbringer trở lại thế gian và đưa loài rồng trỗi dậy từ đá tảng. Tuy nhiên để tạo ra thanh gươm Lightbringer không dễ dàng, Azor Ahai phải dùng nó đâm chết người vợ anh yêu thương, để linh hồn nàng hòa vào thanh gươm thép. Hiện tại đang có giả thuyết ai là Azor Ahai tái thế sẽ đánh bại Dạ Vương thì bạn nào chăm theo dõi fandom Game of Thrones chắc cũng biết rồi đấy

Tín ngưỡng thờ R’hllor có rất nhiều nét tương đồng với Hỏa Giáo Ba Tư (Zoroastriasm), với giáo thuyết trung tâm cũng xoay quanh thần ánh sáng và lửa thiêng Aharu Mazda và thần bóng đêm Angra Mainyu (hay Ahriman) trong một trận chiến bất tận.

 

MOTHER RHOYNE

Mother Rhoyne là nữ thần sông nước, vị thần tối cao trong các thần linh của người Rhyonar – một nhánh tổ tiên của người Dorne. Người Rhoynar đến từ lục địa Essos, họ theo một hệ tín ngưỡng đa thần giáo (polytheism), giống với các tín ngưỡng cổ đại như La Mã, Hy Lạp,… Tuy nhiên, xứ Dorne hiện tại đã đồng hóa theo Thất Diện Giáo, chỉ trừ nhóm dân tộc Orphans of the Greenblood sống ven sông Greenblood ở Dorne. Orphans of the Greenblood là hậu duệ của những người Rhoynar nhưng không chịu đồng hóa theo văn hóa Dorne, họ vẫn tôn thờ Mother Rhoyne và các vị thần Rhoynar cổ đại.

Truyền thuyết kể rằng người Rhoynar là những đứa con được Mother Rhoyne sinh ra từ dòng sông Rhoyne rộng lớn và thần diệu. Bà phù hộ cho những đứa con của mình, bằng cách tiết lộ điểm yếu của kẻ thù, và ban sức mạnh cho những vị pháp sư khuấy tạo những con sóng lớn đè bẹp đối phương. Khi người Valyrian đánh bại người Rhoynar, hoàng tử Garin Vĩ Đại bị bắt giữ, trong khi bầy rồng giết hại dân chúng của chàng. Truyền thuyết kể rằng chàng đã cầu nguyện cho Mother Rhoyne nguyền rủa người Valyrian, nhấn chìm chúng trong dòng nước bẩn thỉu và đám sương mù ẩm thấp, khiến da chúng sần sùi và xám xịt, ấy là nguồn gốc của bệnh ‘vảy xám’.

Chồng của Mother Rhoyne là một lão rùa thần, gọi là Old Men of the River, những đứa con của họ là loài rùa khổng lồ thiêng liêng ngự trị sông Rhoyne suốt hàng thiên niên kỷ.

MANY-FACED GOD

 

“What do we say to the God of Death?” – “Not today.”

Đa Diện Thần, còn gọi là Tử Thần, là vị thần được hội sát thủ Người Vô Diện thành Braavos thờ phụng. Họ tin rằng Tử Thần hiện diện trong mọi tôn giáo ở Westeros và Essos. Mỗi tôn giáo, tín ngưỡng đều ít nhiều tôn thờ một vị thần gắn liền với cái chết (trong các tôn giáo đa thần), hoặc có quyền năng với sự chết chóc (trong các tôn giáo độc thần). Dù tên gọi khác nhau, nhưng tất cả đều là các “gương mặt” của một vị thần duy nhất. Chính vì vậy Tử Thần cũng được gọi là Đa Diện Thần (vị thần có nhiều mặt).

Trong Nhà Hắc Bạch, ngôi đền thiêng của hội Vô Diện ở thành Braavos có bày những bức tượng của các vị thần gắn với cái chết trong các tôn giáo khác. Tiêu biểu như Kẻ Lạ Mặt của Thất Diện Giáo (tôn giáo của người Andals), khuôn mặt trên cây đước của Cựu Thần (tôn giáo của người Phương Bắc), Thần Chết Chìm (tôn giáo của người đảo Sắt), trái tim lửa của Quang Thần R’hollor, Dê Đen thành Qohor, Người Đàn Bà Than Khóc thành Lys, thần Sư Tử Đêm của Yi Ti (một vùng đất của Essos dựa trên Đế quốc Trung Hoa), Người Bộ Hành Trùm Mũ với kẻ nghèo, Đứa Trẻ Nhợt Nhạt Bakkalon với người lính, Vua Merling và Nguyệt Nữ đối với thủy thủ… Tất cả các thần kể trên đều là một, là Đa Diện Thần đối với hội Người Vô Diện.

Sự thờ phụng Tử Thần, dưới quan niệm là đại diện của mọi thần chết trong các tôn giáo khác, là một dạng hỗn thần thuyết (syncretism), tựa như một số tôn giáo ngày nay như đạo Cao Đài, đạo Baha’i…

Hội sát thủ Vô Diện tự nhận là những đệ tử của Đa Diện Thần, và cái chết là “món quà” mà thần ban tới cho con người. Món quà ở đây là sự chấm dứt khổ đau bệnh tật với những người chìm trong bề khổ, hoặc sự kết liễu cuộc sống của những kẻ gieo rắc khổ đau cho người khác. Nhưng cũng không được giết bừa bãi cho mục đích trả thù, họ chỉ được giết những nạn nhân có trong bản hợp đồng, tức giết theo ý nguyện của Đa Diện Thần. Họ là “không ai cả”, những kẻ không có tư lợi cá nhân, sống chỉ để phụng sự Đa Diện Thần. Câu nói quen thuộc của họ bằng tiếng High Valyrian là “Valar Morghulis” (All men must die), và Valar Dohaeris (All men must serve).

 

BÌNH LUẬN CỦA BẠN

avatar