Người Balt là một nhóm dân tộc sống ở vùng Đông Âu, nằm bên biển Baltic, tại địa phận của các quốc gia Lithuania và Latvia ngày nay. Kẹp giữa hai vùng văn hóa rộng lớn của người German và người Slav, tộc Balt, dù đã đồng hóa theo Kito giáo, nhưng vẫn giữ được những nét văn hóa bản sắc đặc trưng và còn lưu lại một số rất ít tài liệu về các vị thần họ từng thờ phụng.

Vị thần tối cao của người Balt là thần Dievas, vị thần của khởi thủy và bầu trời. Ngày nay ở các quốc gia Baltic, Dievas đã được đồng nhất với Thiên Chúa của Kito giáo. Dưới quyền Dievas đến lượt bộ ba thần linh có quyền lực ngang hàng: Perkunas – thần Sấm sét, Potrimpo – thần Mùa màng và Peckols (còn có tên khác là Patollo, Velnias) – thần Chết chóc, cai quản Âm phủ. Dưới nữa là các vị thần linh khác với nhiều chức năng khác nhau.

PERKUNAS

Perkunas là vị thần Sấm sét của thần thoại Baltic. Ngài bảo trợ cho sấm sét, mưa gió, thời tiết, và cũng bảo hộ cho quyền lực và lòng dũng cảm. “Phụ kiện” của ngài gồm rất nhiều vũ khí, thường ngài dùng búa, rìu, cung tên, và cưỡi trên một cỗ xe dê kéo.

Vợ của thần Perkunas là nữ thần Đất Zemyna. Ngoài ra ngài có một người vợ bé là nàng tiên rừng Vaiva. Nhưng ngay trong đám cưới của họ, nàng Vaiva bị đánh cắp. Có người nói rằng nàng bị ác thần chết chóc Velnias bắt cóc, có người lại cho rằng nàng chạy theo nhân tình là một chàng trai trẻ đẹp người trần mắt thịt. Từ đó, Perkunas mang mối thù truyền kiếp với Velnias và săn đuổi hắn không ngừng. Velnias phải chạy trốn bằng cách hóa thành những con vật hắc ám như mèo đen, dê, bò…, còn Perkunas thường hóa thành một kẻ trộm súc vật để lùng cho ra tung tích của Velnias.

Perkunas là một vị thần hà khắc như thuộc tính sấm sét của ngài. Để trừng phạt vị nhạc phụ là thần Mặt trăng Menulis hoang dâm, ngài đã chém đôi Menulis mỗi ngày giữa tháng. Và cũng chỉ vì nữ thần Biển Jurate yêu một người phàm, mà Perkunas đã giáng sét đánh tan lâu đài thủy cung của nàng, giết chết nhân tình của Jurate và xích nàng bên bờ biển.

SAULE

Saule là vị nữ thần Mặt trời trong thần thoại Baltic. Mỗi sáng, nàng được người con gái là nữ thần Ausrine của Bình minh mở cánh cổng để nàng cưỡi trên cỗ xe mặt trời tỏa sáng thế gian. Vợ đi làm ban ngày, nên chồng của nàng là thần Mặt trăng Menulis đã tranh thủ quan hệ với con gái. Sự vụ bại lộ, thần Sấm sét Perkunas đã trừng phạt Menulis bằng cách dùng chiếc rìu xẻ đôi hắn ta. Ấy vậy mà hắn vẫn chứng nào tật nấy, nên Perkunas luôn phải lặp lại hình phạt này mỗi tháng. Chính vì vậy mà tháng nào Mặt trăng cũng bị khuyết đi một nửa. Về phần Ausrine, dù dính phốt nhưng nàng vẫn tận tụy giúp mẹ mở cánh cổng bình minh mỗi sớm.

Saule và Menulis còn có một người con gái khác là nữ thần của mặt đất Zemyna (cũng là vợ của Perkunas). Sau này hai vợ chồng ly thân, nhưng cả hai đều muốn ghé thăm con gái họ bằng cách cứ thay phiên nhau, Saule tỏa sáng ban ngày và Meness chiếu sáng ban đêm, rọi ánh sáng lên mặt đất (Rồi khi nào để con nó ngủ?).

JURATE

Jurate là vị nữ thần Biển cả trong thần thoại Baltic, ngự trong thủy cung hổ phách xa hoa tráng lệ, là nữ hoàng của các loài thủy sinh. Có một chàng đánh cá tên là Kastytis, vì đã đánh bắt quá nhiều thần dân của nàng, khiến Jurate tức giận bắt Kastytis xuống thủy cung trừng phạt. Nhưng rồi Jurate động lòng vì nhan sắc của chàng ta mà đem lòng yêu say đắm. Họ chung sống hạnh phúc một thời gian, cho tới khi thần Sấm sét Perkunas phát hiện ra nữ thần đã yêu một người phàm – điều mà ngài tuyệt đối cấm đoán. Perkunas giáng một tia sét bạo tàn phá tan lâu đài hổ phách của nàng và giết chết Kastytis. Sau đó Jurate còn bị Perkunas trừng phạt bằng cách xích vào vách đá. Những giọt nước mắt của nàng hóa thành hổ phách, và tiếng hát của nàng vẫn vang vọng trong những cơn bão vì nhớ người thương…

AUSTEJA

Austeja là vị Ong Chúa, nữ thần của loài Ong trong thần thoại Baltic. Không chỉ bảo trợ cho loài ong, nàng còn bảo hộ cho việc khai thác mật và sáp ong của con người; cho những nàng dâu và phụ nữ có thai.

VELNIAS & VELIONA

Velnias là vị thần của cõi chết trong thần thoại Baltic, còn được biết đến với tên gọi khác như Peckols, Patollo. Hắn cai quản toàn bộ miền địa phủ, những linh hồn và ma quỷ, đồng thời có khả năng nhập hồn vào gia súc. Do bắt cóc vợ của thần Sấm Perkunas trong đám cưới mà hắn luôn bị ngài truy đuổi, phải lẩn trốn trong lốt súc vật. Hình tượng Velnias về sau được đồng nhất với quỷ Satan của Kito giáo.

Vợ của Velnias là nữ thần chết Veliona, bà bảo hộ cho linh hồn của những binh sĩ tử trận, đặc biệt là những binh sĩ bảo vệ Lithuania khỏi đoàn quân Thập Tự Chinh.

BÌNH LUẬN CỦA BẠN

avatar