Từ tù nhân lương tâm, nhà bất đồng chính kiến tới tổng thống CH Czech.

Václav Havel (5/10/1936 – 18/12/2011), là nhà viết kịch, triết học gia, nhà bất đồng chính kiến và chính trị gia nổi tiếng người Séc. Từ năm 1989 đến năm 1992, ông là vị tổng thống dân bầu đầu tiên của Tiệp Khắc trong 41 năm. Khi Séc và Slovakia chia đôi theo nguyện vọng người dân, vì có nền tảng văn học của Séc nên ông trở thành đệ nhất tổng thống Cộng Hòa Séc.

Sinh tại thủ đô Praha trong một gia đình trí thức, kinh doanh nổi tiếng với cha là chủ xưởng phim, mẹ đến từ gia đình nhiếp ảnh gia, đại sứ Tiệp Khắc. Từ đó ông đã được dạy dỗ, ảnh hưởng rất nhiều về các giá trị của con người, lòng nhân đạo và văn hóa Tiệp Khắc. Nhưng cũng chính vì vậy, khi chế độ Cộng Sản được thiết lập trên Tiệp Khắc sau WWII bởi nằm trong vùng ảnh hưởng của Soviet theo hiệp định Yalta, ông đã gặp nhiều trắc trở trong con đường học tập do chế độ phân biệt đối xử theo lí lịch, giai cấp.

Năm 1954, tốt nghiệp THPT xong nhưng không được nhận vào học ngành nhân văn của bất kì đại học nào vì có xuất thân là gia đình tư sản. Vậy nên ông đành theo học khoa kinh tế trường Đại Học Kĩ Thuật Tiệp Khắc tại Praha nhưng chỉ được chưa đầy 2 năm thì cũng bị buộc thôi học vì lí do trên.

Sau đó, Havel nổi lên trong giới kịch nghệ Prague với vai trò nhà biên kịch. Ông dùng phong cách đặc tả sự ngớ ngẩn trong công việc thường ngày qua các vở kịch “Đảng Vườn – The Garden Party” và “Biên bản ghi nhớ – Memorandum” để đả kích chế độ Cộng Sản và được nhiều người xem đón nhận, hưởng ứng cũng như được trình diễn tại nhiều nước phi Cộng Sản trên thế giới. Sau khi phong trào “Mùa xuân Praha” khởi xướng bởi thư kí ĐCS Tiệp Khắc Dubcek nổ ra thì ông tham gia nhiệt tình với vai trò tường thuật viên qua đài phát thanh tự do. Sau khi cuộc cải cách này biến thành một cuộc cách mạng bất thành bởi liên quân với Warsaw dẫn đầu bởi Soviet tiến vào đàn áp chính quyền Tiệp Khắc, bãi bỏ cải cách thì ông bị cấm hoạt động trong phong trào kịch nghệ Tiệp Khắc và phải làm việc tại một nhà máy bia, vậy nhưng ông vẫn cố theo đuổi sự việc viết kịch của mình, sau khi đề ra tuyên ngôn Hiến chương 77, ông bị bắt tù tới 5 năm liền.

Ngoài ra ông còn bị theo dõi, giám sát, gây sức ép bởi cảnh sát mật và liên tục bị bắt giữ vào ngục khám cho tới năm 1989 khi chế độ Cộng Sản sụp đổ. Diễn Đàn Nhân Dân của Havel đã có vai trò to lớn trong cuộc Cách Mạng Nhung lật đổ chế độ Cộng Sản tại Tiệp Khắc năm 1989 và ông nhanh chóng đắc cử với vai trò tổng thống dân bầu đầu tiên của Tiệp Khắc năm 1989. Tiến hành phá bỏ Khối Hiệp Ước Warsaw, trả tự do cho các tù chính trị, tù nhân lương tâm bị cầm tù từ thời Cộng Sản.

Sau khi nảy sinh vấn đề chia cắt Tiệp Khắc ra thành CH Séc và Slovakia, do ảnh hưởng nặng bởi văn hóa Séc hơn nên ông chuyển sang sống tại CH Séc và tiếp tục đắc cử tổng thống CH Séc.

Sau khi mãn nhiệm kì tổng thống ông tiếp tục hoạt động, vận động cho hòa bình, tự do và dân chủ trên thế giới một cách đầy năng nổ. Lên án các chế độ độc tài trên thế giới, vận động hạn chế xung đột, chiến tranh cho tôn giáo. Ông được tặng thưởng nhiều huân chương của cả CH Séc, Slovakia cùng nhiều nước khác trên thế giới cho các nỗ lực đầy dũng cảm, không ngừng nghỉ cho tự do của mình.

Cre: Chiến tranh và cách mạng

BÌNH LUẬN CỦA BẠN

avatar