Anh Em Với Zeus Nhưng Không Phục Zeus
Poseidon là con trai của Cronus và Rhea, em Zeus và anh Hades. Sau khi ba anh em lật đổ Cronus và rút thăm phân chia vũ trụ, Poseidon nhận biển cả. Ông xây dựng cung điện dưới đáy đại dương ở vùng biển Aegean, nơi ông ngồi trên ngai vàng và điều khiển sóng gió bằng cây đinh ba, vũ khí đặc trưng của ông do các Cyclopes rèn tặng sau khi ông giải phóng họ khỏi Tartarus.
Nhưng Poseidon không bao giờ hoàn toàn chấp nhận vị trí thứ hai so với Zeus. Ông tham gia vào cuộc nổi dậy của các thần Olympus chống lại Zeus, cùng với Hera và Athena trói Zeus lại trong khi ông đang ngủ. Thetis phải triệu tập Briareus đến giải cứu Zeus. Poseidon và những kẻ đồng lõa bị phạt làm lao công cho con người trong một năm, đó là thời gian ông và Apollo xây tường thành Troy theo lệnh của vua Laomedon.
Khi Laomedon từ chối trả công sau khi tường xây xong, Poseidon gửi một con quái vật biển đến tàn phá vùng bờ biển Troy. Đây là lý do Poseidon sau đó đứng về phía Hy Lạp trong chiến tranh thành Troy, dù ông đã từng giúp xây dựng thành đó. Ông giữ mối thù với người Troy qua nhiều thế hệ.
Tính cách của Poseidon trong thần thoại Hy Lạp nhất quán: ông mạnh mẽ, dễ nổi giận, giữ thù lâu, và không dễ dàng chấp nhận sự xúc phạm hay bất công dù đến từ ai. Khi tức giận, ông đập đinh ba xuống mặt đất và gây ra động đất, đó là lý do ông còn được gọi là Ennosigaios, Kẻ Làm Rung Chuyển Đất.
Cuộc Tranh Giành Athens và Những Thất Bại
Poseidon thua trong nhiều cuộc tranh chấp hơn người ta thường nhớ đến, và những thất bại đó thường làm ông phẫn nộ kéo dài.
Cuộc tranh giành quyền bảo hộ thành Athens là câu chuyện nổi tiếng nhất. Poseidon và Athena đều muốn thành phố đó và đồng ý để người dân quyết định dựa trên món quà mỗi bên tặng. Poseidon đập đinh ba xuống đỉnh đồi Acropolis, từ vết nứt phun ra một dòng nước biển mặn. Athena cắm giáo xuống đất và từ đó mọc lên một cây ô liu. Người dân Athens chọn cây ô liu vì nó mang lại thức ăn, dầu và gỗ, trong khi nước biển mặn không uống được và không dùng cho nông nghiệp.
Poseidon tức giận đến mức gửi lũ lụt nhấn chìm vùng đồng bằng Attica trước khi chịu rút lui. Vết nứt trên đỉnh Acropolis mà ông tạo ra được người Athens giữ nguyên và coi là vật thiêng suốt nhiều thế kỷ sau đó.
Ông cũng thua trong cuộc tranh giành đảo Aegina, thua trong cuộc tranh giành vùng đất Corinthia, và thua trong cuộc tranh giành đảo Naxos. Mỗi lần thua là một lần ông để lại dấu tích của cơn giận trên địa hình vùng đó.
Những Người Con và Mối Thù Với Odysseus
Poseidon có vợ là Amphitrite, một Nereid mà ông phải tán tỉnh rất lâu vì bà ban đầu trốn tránh ông. Từ Amphitrite, ông có Triton, thần biển nửa người nửa cá cầm tù và thổi vỏ ốc điều khiển sóng biển. Nhưng phần lớn con cái của Poseidon đến từ các mối quan hệ ngoài hôn nhân, và danh sách đó phản ánh rõ tính cách của ông.
Polyphemus, người khổng lồ Cyclops một mắt mà Odysseus làm mù trong Odyssey, là con trai của Poseidon. Khi Odysseus chọc mù mắt Polyphemus và bỏ chạy, ông còn ngạo mạn hét tên thật của mình lại cho Polyphemus biết. Polyphemus cầu xin cha trả thù. Poseidon nghe và biến hành trình về nhà của Odysseus từ vài tuần thành mười năm lưu lạc, liên tục đánh chìm thuyền, tạo ra bão tố và sóng thần trên mọi tuyến đường Odysseus đi qua.
Theseus, anh hùng giết Minotaur và thống nhất xứ Attica, cũng là con trai của Poseidon theo một số dị bản, dù nhiều văn bản khác lại ghi cha ông là vua Aegeus. Orion, thợ săn khổng lồ sau này thành chòm sao, là con trai của Poseidon với Euryale. Pegasus, con ngựa có cánh, sinh ra từ máu Medusa khi Perseus chặt đầu cô, và Poseidon được ghi là cha của Pegasus vì ông từng có quan hệ với Medusa trước khi cô bị Athena biến thành quái vật.
Danh sách đó cho thấy Poseidon là cha của một số thực thể mạnh mẽ và nguy hiểm nhất trong thần thoại Hy Lạp. Không phải ngẫu nhiên: ông truyền cho con cái sức mạnh nguyên thủy của đại dương, thứ sức mạnh không có hình dạng cố định và không dễ kiểm soát.
Biển Cả Như Một Nhân Vật
Điều phân biệt Poseidon với hai người anh em là ông không chỉ cai quản một vương quốc mà gần như hòa làm một với nó. Zeus có bầu trời nhưng ông vẫn là một thực thể riêng biệt với bầu trời. Hades cai quản cõi chết nhưng không phải cái chết. Poseidon và biển cả trong thần thoại Hy Lạp gần như không thể tách rời.
Khi ông tức giận, biển nổi sóng. Khi ông vui, biển lặng. Khi ông đập đinh ba, mặt đất rung. Ông không dùng biển như một công cụ mà ông là biển, theo nghĩa bản thể học của thần thoại. Đây là lý do thủy thủ Hy Lạp cúng tế Poseidon không phải để nhờ ông can thiệp vào thời tiết mà để xin ông đừng nổi cơn thịnh nộ, vì cơn thịnh nộ của ông và cơn bão là một.
Người Hy Lạp cổ đại xem biển cả như thứ vừa nuôi sống họ vừa có thể giết họ bất cứ lúc nào, không có cảnh báo, không có lý do rõ ràng. Poseidon là hiện thân của bản chất đó. Ông không ác và không tốt theo nghĩa đạo đức. Ông là sức mạnh tự nhiên được nhân cách hóa, đủ thông minh để giữ thù và đủ mạnh để không cần giải thích lý do với bất kỳ ai, kể cả Zeus.
Tên ông được đặt cho hành tinh Neptune trong thiên văn học La Mã, và người La Mã gọi ông là Neptune trong khi giữ nguyên hầu hết thuộc tính thần thoại. Dù tên gọi thay đổi, hình ảnh vị thần râu trắng cầm đinh ba đứng giữa sóng biển vẫn là một trong những hình tượng nhận ra ngay lập tức nhất từ thần thoại cổ đại, xuất hiện từ tượng đài ở Corinth thế kỷ thứ năm trước Công nguyên đến phim Hollywood thế kỷ hai mươi mốt.
