Trong số tất cả những truyền thuyết kinh dị của Nhật Bản, Kuchisake-onna có lẽ là cái tên khiến nhiều người ám ảnh nhất. Không phải thần linh cổ đại hay đại yêu quái sống trong núi sâu, Kuchisake-onna lại xuất hiện ngay giữa đời sống hiện đại, trên những con đường vắng, khu dân cư hoặc góc phố tối vào ban đêm. Chính cảm giác “có thể gặp ngoài đời” ấy đã biến bà trở thành một trong những urban legend nổi tiếng và đáng sợ nhất Nhật Bản suốt nhiều thập kỷ.
“Kuchisake-onna” có nghĩa là “Người đàn bà rạch miệng”. Theo truyền thuyết, bà là một phụ nữ đeo khẩu trang và thường xuất hiện khi trời tối. Ban đầu, bà trông giống người bình thường, đặc biệt ở Nhật Bản nơi việc đeo khẩu trang vốn rất phổ biến. Nhưng sau khi tiếp cận nạn nhân, Kuchisake-onna sẽ hỏi bằng giọng bình thản: “Tôi có đẹp không?” Nếu người bị hỏi trả lời “không”, bà lập tức giết họ bằng kéo hoặc vật sắc nhọn. Nhưng đáng sợ hơn là ngay cả khi trả lời “có”, mọi chuyện vẫn chưa kết thúc.
Sau câu trả lời ấy, Kuchisake-onna sẽ từ từ tháo khẩu trang, để lộ cái miệng bị rạch kéo dài tới tận mang tai. Gương mặt biến dạng kinh hoàng ấy chính là thứ khiến bà trở thành biểu tượng ám ảnh trong văn hóa kinh dị Nhật Bản. Sau đó bà tiếp tục hỏi: “Bây giờ thì sao?” Nếu nạn nhân hoảng sợ hoặc trả lời sai, họ vẫn sẽ bị sát hại. Một số dị bản kể rằng bà dùng kéo rạch miệng nạn nhân để biến họ thành giống mình.
Nguồn gốc của Kuchisake-onna có rất nhiều phiên bản khác nhau. Dị bản phổ biến nhất kể rằng bà từng là người phụ nữ xinh đẹp nhưng không chung thủy. Sau khi phát hiện bị phản bội, người chồng đã nổi cơn ghen và dùng dao rạch miệng vợ trước khi hỏi: “Bây giờ còn ai nghĩ cô đẹp nữa không?” Linh hồn oán hận của người phụ nữ ấy sau đó trở thành Kuchisake-onna, lang thang khắp nơi để gieo rắc nỗi kinh hoàng cho người khác.
Điều đặc biệt là Kuchisake-onna không chỉ tồn tại trong truyện dân gian cổ. Vào cuối thập niên 1970, Nhật Bản từng xảy ra làn sóng hoảng loạn liên quan đến truyền thuyết này. Tin đồn lan truyền khắp trường học rằng có người thực sự nhìn thấy bà ngoài đường phố. Trẻ em được phụ huynh và giáo viên dặn phải đi theo nhóm khi tan học vì sợ gặp “người đàn bà rạch miệng”. Cảnh sát tại một số khu vực thậm chí còn tăng cường tuần tra vì mức độ lan truyền quá lớn. Đây là điều hiếm thấy với một urban legend và càng khiến Kuchisake-onna trở nên nổi tiếng hơn.
Điều đáng sợ về Kuchisake-onna không nằm ở sức mạnh siêu nhiên áp đảo, mà ở cảm giác bất an rất đời thường. Bà có thể đứng ở bất kỳ góc phố nào, xuất hiện như một người bình thường trước khi để lộ bộ mặt kinh hoàng phía sau lớp khẩu trang. Chính sự tương phản giữa vẻ ngoài quen thuộc và nỗi kinh hoàng ẩn giấu đã khiến nhân vật này gây ám ảnh mạnh trong tâm lý người Nhật.
Trong văn hóa đại chúng hiện đại, Kuchisake-onna xuất hiện liên tục trong phim kinh dị, manga và game Nhật Bản. Hình tượng người phụ nữ đeo khẩu trang với nụ cười bị xé toạc gần như đã trở thành biểu tượng kinh dị quốc dân. Dù được biến tấu theo nhiều phong cách khác nhau, cốt lõi của truyền thuyết vẫn luôn giữ nguyên cảm giác rùng rợn đặc trưng: nỗi sợ rằng đằng sau khuôn mặt tưởng chừng bình thường của con người có thể là thứ đáng sợ vượt ngoài tưởng tượng.
Có lẽ chính vì quá gần gũi với đời sống mà Kuchisake-onna vẫn khiến nhiều người Nhật cảm thấy bất an cho tới tận ngày nay. Bởi đôi khi, điều đáng sợ nhất không phải quái vật sống trong bóng tối, mà là kẻ có thể đang đứng ngay phía sau bạn giữa con phố vắng lặng lúc nửa đêm.
