Trong kho kaiju của Toho, Godzilla là vua mặt đất, Mothra là biểu tượng tâm linh, và Rodan là chúa tể bầu trời. Nhưng không như hai người kia vốn có hình tượng tương đối nhất quán qua các thế hệ phim, Rodan lại là kaiju phức tạp nhất về mặt tính cách. Có lúc hắn là kẻ thù của Godzilla, có lúc là đồng minh trung thành, có lúc là tên tay sai bị ngoại tinh điều khiển, và có lúc là anh hùng hy sinh mạng sống để cứu kẻ từng đánh mình tơi tả. Không có kaiju nào trong lịch sử Toho đổi phe nhiều lần và vì lý do thú vị hơn Rodan.
Nội dung bài viết
Nguồn gốc và ra đời năm 1956
Rodan lần đầu xuất hiện trong bộ phim cùng tên năm 1956 của Toho, được đạo diễn Ishirō Honda, người đã tạo ra Godzilla hai năm trước đó. Đây là bộ phim kaiju đầu tiên của Toho được quay màu, và điều đó không phải ngẫu nhiên vì Rodan đòi hỏi những cảnh bay hoành tráng mà đen trắng không thể diễn tả hết.
Tên gốc tiếng Nhật là Radon, ghép từ chữ Pteranodon, loài bò sát bay khổng lồ thời Cretaceous mà Rodan được lấy cảm hứng. Phiên âm Radon trong tiếng Nhật cũng trùng với tên Ladon, con rồng canh giữ vườn táo vàng của Hesperides trong thần thoại Hy Lạp, một sự trùng hợp thú vị mà các nhà thiết kế sau này khai thác trong MonsterVerse. Khi xuất sang thị trường Mỹ, tên đổi thành Rodan để tránh nhầm với nguyên tố hóa học Radon.
Trong phim 1956, các thợ mỏ khai thác quanh núi lửa Aso ở Kyushu vô tình đánh thức một tổ Meganulon, loài bọ khổng lồ tiền sử sống dưới lòng đất. Nhưng Meganulon chỉ là mồi của thứ lớn hơn nhiều. Hai con Rodan, một đực một cái, nở từ trứng chôn sâu dưới núi lửa và bắt đầu tàn phá. Con đực tấn công Fukuoka trong một cảnh phim gây chấn động điện ảnh Nhật thời đó. Quân đội Nhật phải kích hoạt núi lửa Aso để tiêu diệt chúng, và cả hai con Rodan rơi vào dung nham. Con cái chết trước, và con đực tự mình lao vào lửa để chết cùng bạn đời.
Cái kết đó thiết lập ngay từ đầu một chiều sâu cảm xúc mà nhiều kaiju phim không có: Rodan không chỉ là quái thú mà là sinh vật có tình cảm gắn bó.
Sức mạnh và vũ khí
Rodan là kaiju nhanh nhất trong vũ trụ Toho. Tốc độ bay của hắn từ Mach 1.5 trong các phiên bản Showa, lên tới Mach 3 sau khi tiến hóa, và đạt Mach 4.5 khi biến thành Fire Rodan. Để dễ hình dung, Mach 1.5 tương đương khoảng 1.800 km/h, nhanh hơn hầu hết máy bay chiến đấu hiện đại. Ở tốc độ đó, chỉ cần Rodan bay thấp qua một thành phố là đủ tạo ra sóng xung kích phá hủy toàn bộ công trình bên dưới mà không cần đánh đập gì.
Vũ khí chính của Rodan không phải là tia lửa hay axit mà là bản thân tốc độ di chuyển. Đôi cánh khổng lồ khi đập tạo ra lốc xoáy cấp độ có thể quét sạch xe tăng, máy bay và toàn bộ tòa nhà trong phạm vi hàng kilômét. Mỏ và móng vuốt của hắn đủ sắc để phá bê tông và xuyên giáp kim loại. Và khả năng chịu đựng của Rodan vào hàng đỉnh trong số các kaiju, hắn có thể chịu đòn tia nguyên tử của Godzilla nhiều lần mà chỉ bị đẩy lùi chứ không gục ngã.
Biến thể mạnh nhất là Fire Rodan, xuất hiện trong Godzilla vs. Mechagodzilla II năm 1993 sau khi hắn bị nhiễm phóng xạ từ Godzilla và một bãi thải hạt nhân. Fire Rodan chuyển màu từ nâu sang đỏ rực, và quan trọng hơn là có được Uranium Heat Beam, chùm tia nhiệt phóng xạ từ miệng tương tự atomic breath của Godzilla nhưng màu tím. Đây là lần duy nhất trong lịch sử Toho Rodan được trao vũ khí tầm xa chính thức, và cũng là lần duy nhất hắn thực sự ngang cơ với Godzilla về hỏa lực.
Hành trình qua các kỷ nguyên phim
Kỷ nguyên Showa bắt đầu với Rodan là kẻ thù riêng biệt của con người, sau đó từ năm 1964 trở thành đồng minh của Godzilla. Trong Ghidorah, the Three-Headed Monster năm 1964, Mothra đóng vai trò hòa giải, thuyết phục cả Godzilla lẫn Rodan bỏ qua thù hận cá nhân để cùng nhau chống lại King Ghidorah đến từ vũ trụ. Đây là khoảnh khắc quan trọng định hình tính cách Rodan trong nhiều thập kỷ sau: hắn bướng bỉnh, hay đánh nhau, nhưng cuối cùng không phải kẻ xấu.
Năm 1968 trong Destroy All Monsters, Rodan sống trong Monster Island cùng hầu hết các kaiju lớn của Toho và bị người ngoài hành tinh kiểm soát tư tưởng. Hắn tàn phá Moscow trước khi kiểm soát được giải phóng và chuyển sang chiến đấu chống Ghidorah.
Kỷ nguyên Heisei với Godzilla vs. Mechagodzilla II năm 1993 là đỉnh cao nhân vật của Rodan. Trong phim này, Rodan và Godzilla tranh nhau bảo vệ một quả trứng khổng lồ. Khi trứng nở ra Baby Godzilla, cả hai kaiju đều coi đứa bé là của mình. Sau khi chiến đấu với Godzilla và thua, Rodan bị thương nặng và tưởng đã chết. Nhưng khi nghe tiếng gọi của Baby Godzilla, hắn hồi sinh thành Fire Rodan và chiến đấu đến kiệt sức với Mechagodzilla. Kết cục của Fire Rodan là một trong những khoảnh khắc cảm động nhất của toàn bộ dòng phim kaiju: biết mình sắp chết và Godzilla cũng đang hấp hối sau trận chiến, Fire Rodan hạ cánh lên thân Godzilla và trút toàn bộ năng lượng sống còn lại vào đối thủ cũ, hồi sinh Godzilla để ít nhất một trong hai có thể tiếp tục bảo vệ Baby Godzilla.
Rodan trong MonsterVerse của Legendary
Khi Legendary mua bản quyền từ Toho và xây dựng MonsterVerse, Rodan là một trong ba kaiju kinh điển được đưa vào cùng Mothra và King Ghidorah. Phiên bản này xuất hiện chính thức trong Godzilla: King of the Monsters năm 2019.
MonsterVerse Rodan khác với nguyên tác Toho ở nhiều điểm quan trọng. Hắn sinh sống bên trong núi lửa Isla de Mara ở Mexico thay vì Nhật Bản. Da của hắn phủ đầy dung nham đông cứng như lớp giáp, khiến hắn trông như một sinh vật thoát ra từ lòng đất hơn là một quái thú tiền sử. Sải cánh của phiên bản này đạt 265 mét, lớn hơn bất kỳ phiên bản Toho nào từ trước đến nay. Người cổ đại trong vũ trụ này gọi hắn là Fire Demon, Ác Quỷ Lửa.
Tính cách của MonsterVerse Rodan cũng được xây dựng khác hẳn. Hắn là kẻ cơ hội thuần túy, không có sự trung thành nào với Godzilla hay với nhân loại mà chỉ phục tùng kẻ mạnh nhất. Khi King Ghidorah thức dậy và phát tín hiệu thống trị, Rodan gần như ngay lập tức phục tùng kẻ ngoài hành tinh đó mà không chần chừ. Chỉ đến khi Godzilla giết Ghidorah và khẳng định vị thế Alpha, Rodan mới quỳ phục Godzilla.
Đạo diễn Michael Dougherty từng thẳng thắn nhận xét rằng Rodan “luôn luôn là vai phụ, hắn là henchmonster.” Nhưng đây cũng là điểm thú vị nhất của nhân vật: trong một vũ trụ có đầy những kaiju mạnh mẽ với ý chí và mục tiêu riêng, Rodan là kẻ thực dụng nhất, không có lý tưởng, không có sứ mệnh, chỉ có bản năng sinh tồn và bản năng phục tùng kẻ mạnh.
Rodan và câu hỏi về danh hiệu thực sự
Một câu hỏi mà fan Godzilla hay tranh luận là Rodan thực sự mạnh đến mức nào nếu đấu một chọi một với Godzilla. Lịch sử phim cho thấy kết quả thường là Godzilla thắng, nhưng đó chủ yếu vì Rodan không bao giờ chiến đấu hết sức và hết pháp. Khi Rodan trở thành Fire Rodan với Uranium Heat Beam và tốc độ Mach 4.5, hắn đủ sức làm Godzilla tổn thương nghiêm trọng. Đạo diễn Dougherty từng mô tả Rodan MonsterVerse là “bom nguyên tử có cánh” và gợi ý rằng nếu sử dụng đúng cách, sức mạnh của hắn có thể ngang bằng bất kỳ kaiju nào.
Vấn đề không nằm ở sức mạnh mà nằm ở tính cách. Rodan là kaiju hiếm hoi mà sự thất bại thường đến từ sự lựa chọn của chính hắn chứ không phải vì hắn yếu hơn. Hắn chọn phục tùng, chọn chiến đấu cho kẻ khác, và cuối cùng trong phiên bản Heisei chọn hy sinh mạng sống. Đó là lý do tại sao dù không bao giờ là nhân vật trung tâm, Rodan vẫn là kaiju được nhắc đến nhiều nhất sau Godzilla và Mothra trong suốt gần bảy thập kỷ tồn tại.
