Abaddon – Ác quỷ của sự tàn phá

0
3009

Abaddon là một trong những cái tên nặng nề nhất trong quỷ học phương Tây, vì bản thân tên gọi này đã mang nghĩa “hủy diệt” hoặc “nơi hủy diệt”. Khác với nhiều con quỷ có hình dạng rõ ràng trong truyền thuyết dân gian, Abaddon ban đầu không chỉ là một nhân vật. Trong các văn bản cổ, cái tên này có lúc được hiểu như một nơi chốn, một vực sâu, một cõi chết hoặc trạng thái tiêu vong. Về sau, Abaddon dần được nhân cách hóa thành một thực thể đáng sợ: thiên sứ của vực thẳm, kẻ cai quản sự tàn phá, và trong nhiều cách hiểu quỷ học, là một con quỷ gắn với ngày tận thế.

Điểm làm Abaddon đặc biệt là hắn không bắt đầu như kiểu quái vật chuyên dụ dỗ hay ám ảnh con người. Hắn gắn với một khái niệm lớn hơn: sự kết thúc. Trong Kinh Thánh Hebrew, Abaddon thường xuất hiện bên cạnh Sheol, tức cõi chết hoặc nơi của người chết. Điều này khiến Abaddon có màu sắc rất cổ xưa. Nó không đơn giản là một tên quỷ có sừng và cánh, mà giống như một cái hố đen trong tư tưởng tôn giáo: nơi mọi thứ rơi vào, tan biến và không còn trở lại như cũ.

Hình tượng Abaddon nổi bật nhất trong Sách Khải Huyền. Tại đây, hắn được gọi là thiên sứ của vực sâu không đáy, vua của đoàn châu chấu quỷ dị trồi lên từ vực thẳm. Tên Hebrew của hắn là Abaddon, còn tên Hy Lạp là Apollyon, thường được hiểu là “Kẻ Hủy Diệt”. Đây là lý do Abaddon thường được xếp vào nhóm các thực thể tận thế. Hắn không chỉ tượng trưng cho cái chết của một cá nhân, mà cho một dạng tai họa hàng loạt, một sức mạnh được thả ra khi trật tự thế giới bắt đầu rạn nứt.

Đoàn châu chấu trong Khải Huyền cũng khiến Abaddon khác với nhiều quỷ vương khác. Châu chấu vốn đã là hình ảnh đáng sợ trong thế giới cổ đại, vì chúng có thể phá sạch mùa màng và đẩy cả cộng đồng vào đói kém. Nhưng trong mô tả tận thế, chúng không còn là côn trùng bình thường. Chúng trồi lên từ khói của vực sâu, mang tính chất quỷ dị và được đặt dưới quyền một vị vua. Abaddon vì vậy không chỉ là kẻ phá hủy bằng bạo lực trực tiếp. Hắn là thủ lĩnh của một tai họa có tổ chức, lạnh lùng và mang màu sắc trừng phạt.

Một điểm dễ gây nhầm là Abaddon có phải Satan hay không. Trong văn hóa đại chúng, nhiều người có xu hướng gom mọi nhân vật bóng tối thành “quỷ Satan”. Nhưng trong văn bản Khải Huyền, Abaddon được gọi bằng danh xưng riêng và có vai trò riêng. Vì vậy, cách hiểu thận trọng hơn là xem Abaddon như một thực thể hủy diệt thuộc vực thẳm, có thể là thiên sứ sa ngã, quỷ vương hoặc kẻ thi hành tai họa, tùy theo truyền thống diễn giải. Chính sự không hoàn toàn rõ ràng này khiến Abaddon càng đáng sợ hơn. Hắn không cần một tiểu sử quá cụ thể. Chỉ cái tên và chức năng của hắn đã đủ tạo cảm giác nguy hiểm.

Trong quỷ học và văn học về sau, Abaddon thường được mô tả như một con quỷ quyền lực, gắn với chiến tranh, hủy diệt, vực sâu và những lực lượng không nên được đánh thức. Một số tác phẩm xem hắn như quỷ vương. Một số khác lại giữ màu sắc “thiên sứ của vực thẳm”, tức một thực thể đáng sợ nhưng không hoàn toàn giống quỷ dữ thông thường. Đây là nét thú vị của Abaddon: hắn đứng giữa nhiều ranh giới. Vừa là nơi chốn, vừa là nhân vật. Vừa là hủy diệt, vừa là kẻ hủy diệt. Vừa giống thiên sứ, vừa bị quỷ học kéo về phía địa ngục.

Nếu Lucifer gắn với kiêu ngạo, Asmodeus gắn với dục vọng, Mammon gắn với lòng tham, thì Abaddon gắn với sự tiêu vong. Hắn không cần cám dỗ con người bằng lời hứa hấp dẫn. Vai trò của hắn là mở ra hoặc cai quản một vùng mà mọi thứ đi vào đều bị nghiền nát bởi hủy diệt. Vì vậy, Abaddon không phải kiểu quỷ quyến rũ hay mưu mô. Hắn giống một cánh cửa khóa kín dưới đáy thế giới, và điều đáng sợ nhất là một ngày nào đó cánh cửa ấy được mở ra.

Abaddon hấp dẫn với người đọc hiện đại vì hắn không chỉ là “một con quỷ mạnh”. Hắn là hình ảnh của nỗi sợ rất lớn: nỗi sợ rằng bên dưới thế giới quen thuộc luôn có một vực sâu đang chờ. Khi còn bị giam, nó chỉ là một cái tên. Nhưng khi được thả ra, cái tên đó trở thành tai họa. Chính vì vậy, Abaddon xứng đáng được gọi là con quỷ của sự tàn phá: không phải vì hắn phá một ngôi nhà hay giết một người, mà vì hắn đại diện cho khoảnh khắc hủy diệt được trao hình hài và bắt đầu bước lên mặt đất.