Không có hình tượng nào trong thần thoại nhân loại vừa đáng sợ vừa bị hiểu lầm nhiều như Kali. Da đen như màn đêm, tóc xõa rối, lưỡi lè dài đỏ thắm, đeo vòng cổ bằng đầu người, váy kết từ cánh tay bị chặt, tay cầm kiếm và cầm đầu quỷ, đứng trên xác chết đang nằm dưới chân. Nếu chỉ nhìn qua, đây là hình ảnh của sự hủy diệt thuần túy. Nhưng trong triết lý Hindu, mỗi chi tiết đó mang một ý nghĩa khác hoàn toàn.
Kali xuất hiện lần đầu trong Devi Mahatmya, văn bản thế kỷ thứ sáu, như hóa thân cơn thịnh nộ của Durga. Khi Durga đang chiến đấu với ác quỷ Raktabija, kẻ có khả năng tái sinh thêm một ác quỷ mỗi khi một giọt máu của hắn rơi xuống đất, không có cách nào giết được hắn vì càng đánh càng sinh thêm kẻ thù. Durga nổi giận đến mức từ vầng trán bà bùng lên một thực thể mới: Kali. Da đen, gầy trơ xương, mắt đỏ rực, miệng há rộng. Kali không chiến đấu bằng vũ khí mà đơn giản là đi đến đâu uống sạch máu đến đó, không cho một giọt chạm đất, rồi nuốt trọn cả Raktabija. Từ đó chiến trường im lặng.
Nhưng Kali không dừng lại. Cơn điên chiến trận nhấn chìm lý trí. Bà tiếp tục nhảy múa trên xác quỷ, tiếng chân bà dậm xuống khiến cả vũ trụ rung chuyển. Các thần linh kinh hãi không biết làm cách nào ngăn bà lại. Cuối cùng Shiva tự mình nằm xuống trước mặt bà. Khi chân Kali bước lên người chồng mình mà không nhận ra, bà giật mình tỉnh lại. Lưỡi lè ra là lúc bà nhận ra mình vừa đặt chân lên Shiva, một cử chỉ thể hiện sự hổ thẹn sâu sắc trong văn hóa Ấn. Từ hình ảnh đó sinh ra hình tượng Kali đứng trên ngực Shiva, lưỡi lè, hai thực thể đối lập bổ sung cho nhau: năng lượng hoang dại và ý thức tĩnh lặng.
Cái vòng cổ bằng đầu người không phải chiến lợi phẩm mà là biểu tượng. Mỗi chiếc đầu là một chữ cái trong bảng mẫu tự Sanskrit, tức là Kali đeo toàn bộ ngôn ngữ quanh cổ, bà là nguyên lý của mọi âm thanh và lời nói. Bốn tay cầm bốn thứ: kiếm thần cắt đứt vô minh, đầu quỷ đại diện cho bản ngã đã bị chinh phục, tay còn lại giơ lên che chở và tay trao boon. Màu đen không phải màu của tội lỗi mà là màu của cái vô hạn, nơi không có màu sắc nào tồn tại vì tất cả đều bị hấp thụ vào. Bà không ở bên ngoài vũ trụ mà là vũ trụ trước khi có hình dạng.
Tên Kali đến từ Kala, tiếng Sanskrit có nghĩa vừa là thời gian vừa là màu đen. Bà là nữ thần của thời gian, và điều đó giải thích tại sao bà trông như vậy. Thời gian nuốt chửng mọi thứ, không có gì thoát khỏi thời gian, kể cả thần linh. Nhưng chính thời gian cũng là thứ tạo ra mọi thứ. Không có thời gian thì không có sự vật, không có sự thay đổi, không có sự sống.
Người Bengal tôn bà như Mẹ Vũ Trụ, Kali Ma, vị mẹ yêu con đến mức không ngại làm bất cứ điều gì để bảo vệ chúng. Trong phong trào kháng chiến chống thực dân Anh đầu thế kỷ hai mươi, Kali trở thành biểu tượng của sức mạnh bất khuất của dân tộc Ấn. Không phải vì bà là thần chiến tranh mà vì bà là thứ không thể bị khuất phục. Bà đứng ngoài mọi trật tự áp đặt, mọi quy chuẩn kiểm soát, và từ chối thu nhỏ mình lại để vừa vặn với bất kỳ khuôn khổ nào. Đó là lý do bà vẫn được tôn thờ và vẫn được tranh cãi qua hàng nghìn năm.
