Đây là nghịch lý lớn nhất trong tín ngưỡng Hindu: vị thần tạo ra cả vũ trụ, tạo ra loài người, tạo ra thời gian và không gian, lại là vị thần ít được thờ phụng nhất trong tam vị nhất thể. Trên toàn Ấn Độ với hàng nghìn ngôi đền thờ Vishnu và Shiva, đền thờ Brahma chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Vị thần đáng lẽ phải ở vị trí trung tâm nhất lại đứng ngoài lề câu chuyện.
Trong thần thoại Hindu, Brahma xuất hiện từ đóa sen nảy ra từ rốn của Vishnu khi ngài đang ngủ trên lưng rắn Shesha giữa đại dương nguyên thủy. Không có ký ức về quá khứ, không có hướng dẫn, chỉ có khoảng không hư vô mênh mông và một nhiệm vụ mơ hồ vang lên từ đâu đó: hãy tạo ra mọi thứ. Brahma nhìn xung quanh và bắt đầu.
Ngài có bốn đầu, mỗi đầu nhìn về một phương, đọc liên tục một trong bốn bộ kinh Veda. Bốn tay cầm bốn vật phẩm: cuốn kinh thánh tượng trưng cho tri thức, tràng hạt để đếm thời gian vũ trụ, bình nước biểu trưng cho nguyên tố đầu tiên của sáng tạo, và hoa sen tượng trưng cho sự thuần khiết. Ngài cưỡi ngỗng trắng Hamsa, con vật có khả năng phân biệt sữa với nước dù hai thứ hòa lẫn vào nhau, ẩn dụ cho trí tuệ phân biệt thật giả.
Ban đầu Brahma có năm đầu. Cái đầu thứ năm biến mất vì một câu chuyện mang màu sắc cảnh tỉnh về bản ngã. Khi sáng tạo thế giới, Brahma tạo ra Shatarupa, người phụ nữ đầu tiên, từ chính thân thể mình. Nhưng ngài lập tức say mê vẻ đẹp của chính tạo phẩm đó. Shatarupa bỏ chạy theo mọi hướng để tránh ánh mắt ngài. Brahma mọc thêm đầu để nhìn theo, mỗi hướng một đầu. Shiva xuất hiện, phán rằng việc ngài say mê tạo phẩm của chính mình là hành động bất xứng, rồi chặt đứt chiếc đầu thứ năm. Từ đó Brahma chỉ còn bốn đầu, và suốt từ đó ngài không ngừng đọc kinh như một hành động sám hối.
Lý do sâu hơn cho việc Brahma ít được thờ phụng nằm ở triết học Hindu hơn là ở các câu chuyện phạt tội. Công việc của Brahma đã hoàn thành. Ngài tạo ra vũ trụ và điều đó đã xảy ra rồi. Không giống Vishnu phải liên tục can thiệp để duy trì trật tự, không giống Shiva phải hủy diệt để tái sinh theo chu kỳ, Brahma không có nhiệm vụ nào đang diễn ra trong hiện tại. Người ta thờ phụng những gì họ cần, và những gì họ cần là sự bảo vệ và sự biến đổi, không phải sự sáng tạo đã xong từ lâu.
Thọ mệnh của Brahma cũng cho thấy quy mô vũ trụ của Hindu giáo. Một ngày của Brahma bằng 4,32 tỷ năm Trái Đất, tức một kiếp hay một Kalpa. Một năm của Brahma là 360 ngày như vậy. Tuổi thọ của ngài là một trăm năm theo lịch của chính ngài. Các nhà khoa học ước tính vũ trụ hiện tại khoảng 13,8 tỷ năm tuổi, tương đương khoảng một ngày rưỡi trong lịch của Brahma. Hiện ngài được cho là đang sống vào năm thứ 51 tuổi thọ của mình, tức vũ trụ này mới đi được khoảng nửa đường trước khi Shiva hủy diệt và Brahma lại bắt đầu từ đầu.
Dù ít được thờ phụng, Brahma không vắng mặt trong đời sống tâm linh Hindu. Ngài xuất hiện thường xuyên trong các câu chuyện ban boon cho cả thần lẫn quỷ, đôi khi tạo ra những vấn đề lớn khi ban phép bất tử quá rộng tay, buộc Vishnu phải xuống trần giải quyết hậu quả. Brahma là người tạo ra cả tốt lẫn xấu, và điều đó phản ánh triết lý Hindu rằng sáng tạo tự nó không phải thiện hay ác mà chỉ là khởi đầu của mọi khả năng.
