Triệu Công Minh là một trong số rất ít vị thần trong tín ngưỡng Trung Hoa có lịch sử rõ ràng từ hai nguồn hoàn toàn khác nhau, một từ Đạo giáo cổ đại và một từ tiểu thuyết Phong Thần Diễn Nghĩa. Cả hai nguồn đều dẫn đến cùng một hình tượng: người đàn ông mặt đen râu rậm, cưỡi cọp đen, tay cầm roi hay kiếm thần, được hàng triệu gia đình thờ phụng như thần tài võ tướng.Theo tín ngưỡng Đạo giáo, Triệu Công Minh nguyên là một võ tướng thời nhà Tần, sau đó chán trường quan trường mà lên núi Chung Nam ở Thiểm Tây ẩn tu. Nhiều năm khổ luyện, ông đắc đạo thành tiên với pháp lực vô song, có thể đuổi trừ ôn dịch, cứu bệnh trừ tà, trấn áp ma quỷ. Điều đặc biệt là theo truyền thuyết này, bất kỳ ai bị oan ức đến cầu cứu ông đều được giúp đỡ, và người buôn bán kinh doanh thờ ông thì làm ăn phát đạt. Ông trở thành Trung Lộ Tài Thần, vị thần tài trung tâm trong hệ thống Ngũ Lộ Tài Thần mà người Hoa và người Việt gốc Hoa thờ phụng đến ngày nay.
Nhưng hình tượng Triệu Công Minh trong dân gian đại chúng phần lớn đến từ Phong Thần Diễn Nghĩa, cuốn tiểu thuyết thần thoại ra đời thời Minh kể về cuộc chiến giữa nhà Thương và nhà Chu. Trong đó Triệu Công Minh là bạn thân của Văn Trọng thái sư bên phe nhà Thương, tu luyện trên núi Nga Mi với pháp lực cực kỳ cao thâm. Khi Văn Trọng liên tiếp thua trận trước Khương Tử Nha, ông mời Triệu Công Minh ra giúp.
Triệu Công Minh cưỡi cọp đen lao vào chiến trường, mang theo một kho bảo vật đáng sợ. Roi thần Kim Công có thể đánh ngã bất cứ đối thủ nào. Dây Phược Long trói được tất cả. Kim Dao Tiển bắn ra ánh hào quang nghìn trượng làm quân địch mù mắt. Quan trọng nhất là viên Định Hải Châu, ngọc cổ xưa từng chiếu sáng cung Huyền Đô của Thái Thượng Lão Quân, không rõ vì sao lại lọt vào tay Triệu Công Minh. Nhờ bộ bảo vật đó, ông lần lượt đánh bại sáu vị đại tiên bên Xiển Giáo là Hoàng Long Chân Nhân, Xích Tinh Tử, Quảng Thành Tử, Đạo Hạnh Thiên Tôn, Ngọc Đỉnh Chân Nhân và thậm chí khiến Nhiên Đăng Đạo Nhân phải bỏ chạy. Ngay cả Khương Tử Nha cũng bị roi thần đánh chết một lần, may nhờ Tả Hầu Thần Công cứu lại.
Cái chết của Triệu Công Minh đến không phải trên chiến trường mà từ một kế độc. Đạo sĩ Lục Yểm bên phe Xiển Giáo bí mật nặn một hình nhân bằng cỏ, viết tên Triệu Công Minh lên đó, rồi mỗi ngày dùng đèn hơ vào hình nhân, đồng thời dùng tâm pháp hãm hại từ xa. Triệu Công Minh dần dần tinh thần mê loạn, không còn sức chiến đấu, vài ngày sau qua đời. Một tướng soái oai hùng chưa từng thua trên chiến địa lại bị khuất phục bởi hình nhân và phép trù ếm, đó là chi tiết khiến câu chuyện trở nên ám ảnh hơn bất kỳ trận đánh nào.
Linh hồn ông lên Phong Thần Bảng. Khương Tử Nha phong cho ông danh hiệu Kim Long Như Ý Chính Nhất Long Hổ Huyền Đàn Chân Quân, làm Nguyên Soái thống lĩnh bốn vị tiên phụ trách chiêu tài, nạp trân, chiêu bảo và lợi thị. Năm vị gộp lại thành Ngũ Lộ Tài Thần mà người đời thờ phụng. Kẻ thù trên chiến trường trở thành đội ngũ quản lý tài lộc của nhân gian, đó là cách thần thoại Trung Hoa chuyển hóa cái chết thành ý nghĩa mới.
Hình tượng Triệu Công Minh ngày nay thường thấy trên bàn thờ thần tài là người đàn ông mặt đen, râu dài, cưỡi hổ đen, tay cầm roi hoặc kiếm, phía trước có thỏi vàng. Ông là thần tài võ tướng, khác với Bỉ Can là thần tài văn quan. Người ta thờ ông không chỉ cầu tiền mà còn cầu bảo vệ khỏi tiểu nhân và ma quỷ quấy phá, bởi vị thần này trong quá khứ đã từng đánh bại cả một đội tiên nhân bằng sức mạnh thuần túy.
