
Trong Rigveda, từ khởi nguyên của vũ trụ, trước khi có ánh sáng và bóng tối, trước khi có thần linh và con người, đã có Kama. Đó là làn sóng đầu tiên của sự sáng tạo, cái xung lực nguyên thủy khiến hư vô muốn trở thành cái gì đó. Người Ấn cổ đại gọi đó là hạt giống đầu tiên của tâm trí. Về sau Kama được nhân hóa thành vị thần tình yêu và dục vọng, nhưng chiều sâu triết học ban đầu vẫn còn đó, không giống bất cứ thần tình yêu nào khác trên thế giới.
Hình dạng của Kamadeva, tên đầy đủ của ngài, là hình ảnh đẹp nhất trong toàn bộ thần điện Hindu. Da xanh lá, dáng vóc hoàn hảo, cưỡi vẹt xanh, xung quanh là Apsara vây quanh. Vũ khí của ngài là cây cung làm từ mía, dây cung là một hàng ong mật, và năm mũi tên đầu mỗi mũi gắn một loại hoa khác nhau: hoa sen xanh, hoa nhài, hoa mango, hoa champaka và hoa bông xanh. Ngài bắn vào tim người và thần linh, mỗi loại hoa tạo ra một cung bậc tình cảm khác nhau, từ say đắm đến nhớ nhung đến cuồng nhiệt.
Bên cạnh Kama luôn có Rati, vợ ngài và là nữ thần đam mê và dục vọng, người được cho là đẹp đến mức Kama chỉ ngắm nhìn vợ thôi đã đủ để duy trì cả vũ trụ. Còn có Vasanta, thần Mùa Xuân, người bạn đồng hành tạo ra khung cảnh lãng mạn để Kama bắn tên hiệu quả hơn. Ba người luôn đi cùng nhau, vì tình yêu cần sắc đẹp và cần mùa.
Cái chết của Kama là câu chuyện được kể nhiều nhất về ngài. Khi Shiva đang thiền định sâu trên núi Kailash sau cái chết của Sati, các vị thần rơi vào tình trạng tuyệt vọng. Ác quỷ Tarakasura hoành hành khắp nơi với bùa hộ mệnh chỉ con trai của Shiva mới giết được. Nhưng Shiva không quan tâm đến bất cứ ai hay bất cứ thứ gì, chỉ chìm trong thiền định. Các thần tìm đến Kama và giao một nhiệm vụ mà ngài biết rõ có thể giết mình.
Kama đến Kailash. Vasanta thổi hơi thở mùa xuân khiến băng tuyết tan, hoa nở rộ đột ngột giữa mùa đông, tiếng chim hót vang. Kama nấp sau một cây hoa và giương cung. Mũi tên hoa bay trúng ngực Shiva. Trong một khoảnh khắc, Shiva cảm nhận thứ gì đó kỳ lạ, mắt ngài hé mở và nhìn thấy Parvati đang đứng đó. Nhưng ngay lúc đó Shiva nhận ra trò can thiệp của Kama. Con mắt thứ ba bừng mở. Một tia lửa phóng ra. Kama tan thành tro bụi trước khi kịp chạy.
Rati ngã xuống khóc bên đống tro. Nàng khẩn cầu Shiva bằng tất cả đau khổ của người vợ mất chồng. Parvati cũng cầu xin. Shiva cuối cùng đồng ý: Kama sẽ được sống, nhưng không có thể xác. Từ đó ngài là Ananga, Kẻ Vô Hình, lang thang khắp ba cõi không ai nhìn thấy nhưng ai cũng cảm nhận. Tình yêu không có hình dạng, chỉ có hiệu ứng, đó là cái mà Shiva vô tình phát minh ra khi thiêu rụi thần tình yêu.
Trong Bhagavata Purana, Kama tái sinh thành Pradyumna, con trai của Krishna và Rukmini. Và Rati chờ đợi, tái sinh cùng ngài, như thể ngay cả cái chết và sự biến mất cũng không thể tách rời hai người khỏi nhau mãi mãi.
























