Không có nhiều sinh vật trong dân gian Đông Á mang trong mình vừa bản chất tà ác vừa một câu chuyện oan nghiệt đủ để người ta thương hơn là sợ. Linh miêu là một trong số đó.
Theo truyền thuyết, linh miêu không phải mèo thường. Nó được sinh ra từ sự giao hợp giữa mèo cái đen tuyền và rắn hổ mang chỉ ăn thịt cóc, tức là lai giữa hai loài vốn đã gắn với bóng tối và độc địa. Kết quả là một sinh vật lớn hơn mèo thường, móng vuốt sắc bén, đôi mắt sáng lóe đầy ma lực, và mang trong mình khả năng thấu thị hai cõi. Điều khiến linh miêu ám ảnh nhất trong văn hóa dân gian là khả năng gây ra hiện tượng quỷ nhập tràng. Nếu nó nhảy qua xác người đang được quàn trong nhà, một cánh cửa vô hình giữa hai thế giới sẽ mở ra và linh hồn tà ác nhập vào thi thể, khiến người chết ngồi dậy đứng lên. Chính vì vậy trong tang lễ truyền thống, mèo đen tuyệt đối không được phép lại gần quan tài.
Nhưng linh miêu trở thành linh miêu từ đâu? Câu trả lời nằm ở một câu chuyện oan nghiệt trải qua nhiều kiếp người.
Tất cả bắt đầu từ một người thiếp nhỏ trong một nhà giàu có. Cô được cưới về với một nhiệm vụ duy nhất là sinh con nối dõi vì người vợ cả không thể mang thai. Ba lần cô mang thai, ba lần bà vợ lớn lén tay pha thuốc phá thai vào thức ăn, vào thuốc bổ. Lần đầu sẩy thai, lần hai sẩy thai, lần ba đứa con chết ngay trong bụng mẹ và kéo theo cả người mẹ. Trong cơn hấp hối, người thiếp nghiến răng nguyền rủa rằng dù chết cũng sẽ đi theo báo oán, sinh đứa con nào sẽ giết đứa con đó và giết luôn cả kẻ thù. Khi người ta tẩn liệm cô, dưới cằm mọc ra một lớp lông tơ mịn, đôi mắt mở to ánh lên màu xanh biếc như mèo cái giữa đêm tối, khiến ai nhìn cũng rợn người.
Qua cầu Nại Hà, người thiếp đầu thai thành mèo đen, còn bà vợ lớn thành gà mái. Hai kẻ thù kiếp trước giờ sống chung một mái nhà. Mèo đen lần lượt ăn sạch từng ổ trứng gà qua ba lứa, đến lứa thứ tư thì vồ ăn cả gà mẹ. Ân oán chưa dứt, cả hai tiếp tục đầu thai. Gà mái thành báo hoa mai, mèo đen thành nai. Trong rừng sâu, báo chuyên rình ăn thịt con nai qua ba lứa rồi mới cắn cổ cả nai mẹ.
Nai mẹ chết trong oán hận tích tụ quá nhiều kiếp, oán khí không tan mà ngưng đọng lại thành một loài quỷ, tay chân có móng nhọn, mắt sáng như đốm lửa, hình dạng giống mèo ma. Dân gian gọi nó là hắc dạ xoa. Kẻ thù của nó tái sinh thành người phụ nữ, lấy chồng sinh con. Hai đứa con đầu lần lượt bị hắc dạ xoa hóa thành cô gái trẻ đến bắt đi ăn thịt. Đến đứa thứ ba, hai vợ chồng bỏ trốn nhưng hắc dạ xoa vẫn đuổi theo. Tuyệt đường, người mẹ chạy đến nơi Phật Thích Ca đang thuyết pháp cầu cứu.
Đức Phật dùng túc mạng thông nhìn thấu toàn bộ ân oán nhiều kiếp của hai bên, rồi chỉ ra rằng vòng trả thù này nếu không ai chịu buông thì sẽ không bao giờ kết thúc, kiếp này sang kiếp khác chỉ chất thêm oán mà không hóa giải được gì. Được giáo hóa, miêu quỷ xin quy y tam bảo và vòng oan nghiệt mới chính thức đứt.
Đó là nguồn gốc của linh miêu. Không phải một con quỷ được sinh ra từ ác tâm, mà là một linh hồn bị oán hận đẩy qua quá nhiều kiếp sống cho đến khi không còn là người nữa.
