Kẻ Cai Trị Núi Oe
Shuten Doji là con quỷ đáng sợ nhất trong thần thoại Nhật Bản, thủ lĩnh của toàn bộ chủng tộc oni và cai trị từ pháo đài trên núi Oe ở tỉnh Tamba, tây bắc Kyoto. Tên của hắn có nghĩa thô là Đứa Trẻ Say Rượu, xuất phát từ việc hắn uống rượu sake liên tục và sức mạnh của hắn không hề suy giảm dù say đến đâu.
Nguồn gốc của Shuten Doji có nhiều dị bản. Một số văn bản kể hắn vốn là một đứa trẻ bị bỏ rơi, lớn lên với ngoại hình kỳ dị và sức mạnh phi thường khiến người xung quanh xa lánh. Một số dị bản khác cho rằng hắn là hóa thân của con rắn thần, hoặc là linh hồn của những kẻ chết oan tích tụ thành hình. Nihon Shoki và các cuộn tranh Shuten Doji Emaki từ thế kỷ 14 mô tả hắn với thân hình khổng lồ, da đỏ như máu, năm sừng mọc trên đầu và hai mươi cánh tay. Hắn mặc kimono hoàng gia, ngồi trên ngai vàng và được hàng trăm oni hầu hạ như một vị vua thực sự.
Từ núi Oe, Shuten Doji dẫn bầy oni xuống Kyoto bắt cóc phụ nữ귀족 quý tộc, giữ họ trong pháo đài làm nô lệ và dần dần ăn thịt họ. Triều đình Heian bất lực trong nhiều năm trước mối họa này cho đến khi Thiên hoàng Ichijo ra lệnh cho Minamoto no Yorimitsu, còn gọi là Raiko, dẫn quân lên núi tiêu diệt Shuten Doji.
Cuộc Săn Đuổi Của Raiko và Tứ Thiên Vương
Minamoto no Yorimitsu là chiến binh huyền thoại thời Heian, nổi tiếng với bốn tướng tài gọi là Shitenno, Tứ Thiên Vương: Watanabe no Tsuna, Sakata no Kintoki, Urabe no Suetake và Fujiwara no Yasumasa. Cả nhóm cải trang thành các nhà sư tu hành và lên đường vào núi Oe.
Trên đường đi, họ gặp một ông lão tự xưng là thần địa phương và trao cho họ một bình rượu thần gọi là Kikyosui, rượu bách hoa có tác dụng làm tê liệt quỷ dữ nhưng không ảnh hưởng đến người thường. Khi nhóm của Raiko tiếp cận pháo đài và được Shuten Doji tiếp đón, họ trực tiếp dâng bình rượu thần cho hắn uống.
Shuten Doji uống rượu cùng các vị khách lạ, và trong khoảnh khắc hắn say và chìm vào giấc ngủ, Raiko rút thanh kiếm huyền thoại Dojigiri Yasutsuna ra và chém đứt đầu hắn. Cái đầu lìa khỏi cổ nhưng vẫn còn bay lên và lao thẳng vào Raiko, cố cắn xuyên qua mũ giáp. Raiko thoát chết vì đang đội hai lớp mũ theo lời khuyên của thần địa phương trước đó.
Sức Mạnh và Di Sản
Shuten Doji trong thần thoại Nhật Bản không đơn thuần là một con quái vật. Hắn được mô tả với trí thông minh sắc bén, hiểu biết về thơ ca và lễ nghi, và thậm chí đối đáp lịch sự với nhóm của Raiko trước khi bị hạ gục. Một số dị bản chép lại cuộc trò chuyện giữa Shuten Doji và Raiko trong đêm trước khi chiến đấu, trong đó hắn kể về nguồn gốc của mình với giọng điệu gần như bi thương.
Thanh kiếm Dojigiri Yasutsuna dùng để giết Shuten Doji được xếp vào nhóm Gokaden, năm thanh kiếm vĩ đại nhất lịch sử Nhật Bản. Hiện nay thanh kiếm này được lưu giữ tại Bảo tàng Quốc gia Tokyo và được chỉ định là Quốc bảo Nhật Bản.
Shuten Doji xuất hiện liên tục trong văn hóa Nhật Bản suốt nhiều thế kỷ sau đó. Trong nghệ thuật ukiyo-e thời Edo, hình ảnh hắn bị Raiko chém đầu là một trong những chủ đề phổ biến nhất. Trong văn học, hắn được nhắc đến như tiêu chuẩn đo sức mạnh của các anh hùng: đánh bại Shuten Doji đồng nghĩa với việc đạt đến đỉnh cao của võ nghệ.
Trong văn hóa đại chúng hiện đại, Shuten Doji xuất hiện trong Fate/Grand Order như một Servant hạng Assassin, trong Shin Megami Tensei như một trong những quỷ mạnh nhất hệ thống, và trong hàng loạt anime, manga lấy chủ đề thần thoại Nhật Bản. Sức hút của nhân vật này không nằm ở việc hắn thuần túy ác mà ở sự mơ hồ trong lai lịch: một sinh vật có thể đã từng là người, bị thế giới người đẩy ra và trở thành thứ mà người ta sợ hãi.
Quỷ Vương Hay Nạn Nhân
Điều khiến Shuten Doji khác biệt so với các ác nhân đơn thuần trong thần thoại Đông Á là câu hỏi về bản chất của hắn chưa bao giờ được trả lời dứt khoát. Các văn bản cổ mô tả hắn bắt cóc và ăn thịt người, nhưng cũng ghi lại rằng những phụ nữ bị giam trong pháo đài núi Oe đôi khi được đối xử không tệ, rằng Shuten Doji có lúc thể hiện sự quan tâm kỳ lạ đến các tù nhân của mình.
Một số học giả hiện đại đọc câu chuyện Shuten Doji như một ẩn dụ về xung đột giữa triều đình Heian tinh tế và các thế lực bên ngoài kinh đô mà triều đình không kiểm soát được. Núi Oe nằm ở ranh giới giữa vùng văn minh và vùng hoang dã, giữa trật tự và hỗn loạn. Shuten Doji cai trị vùng ranh giới đó với luật lệ của riêng hắn.
Raiko tiêu diệt hắn bằng lừa dối chứ không phải bằng sức mạnh thẳng thắn. Rượu thần, trang phục giả mạo, cuộc tấn công khi đối thủ đang ngủ say. Trong nhiều dị bản, các thần địa phương hỗ trợ Raiko vì Shuten Doji đã trở thành mối đe dọa quá lớn, nhưng không có văn bản nào khẳng định rõ hắn hoàn toàn sai và Raiko hoàn toàn đúng. Thần thoại Nhật Bản thường vận hành theo cách đó, không phán xét mà chỉ ghi lại.
