Trước khi vào bài, cần làm rõ một điều quan trọng: có hai nhân vật hoàn toàn khác nhau cùng tên Trần Dần, và cái tên “đệ nhất tiên tri vũ trụ” thuộc về nhân vật thứ hai, một nhân vật hài hước của cộng đồng mạng Việt Nam chứ không phải nhà thơ lớn.
Trần Dần là ai?
“Nhà tiên tri vũ trụ” Trần Dần là một người Việt gốc Hoa hiện đang sinh sống tại Mỹ, không liên quan gì đến nhà thơ lớn cùng tên. Ông sinh vào lúc 5 giờ sáng ngày 24 tháng 2 năm 1950, tức ngày mồng 6 tháng Giêng năm Canh Dần theo âm lịch, và chính vì cả giờ, ngày, tháng lẫn năm sinh đều là Dần nên ông lấy danh hiệu “Ngũ Hổ” để tự giới thiệu. Đây cũng là lý do cái tên Dần được ông dùng như một thương hiệu cá nhân.
Ông có gốc Hoa, cha là người Hẹ làm nghề Đông y, mẹ là người Triều Châu. Ông là con thứ sáu trong gia đình tám anh chị em. Theo lời ông kể trên các buổi livestream, ông đã từng trải qua mười đời vợ, và chi tiết này trở thành một trong những câu chuyện được cộng đồng mạng đề cập nhiều nhất khi nhắc đến ông.
Tại sao ông nổi tiếng trên mạng?
Ông Trần Dần trở thành hiện tượng mạng xã hội Việt Nam không phải vì những tiên tri chính xác mà ngược lại, vì sự kết hợp giữa những danh hiệu tự phong nghe rất hoành tráng và những dự đoán đoán mò vô căn cứ liên tục sai bét. Ông tự gọi mình bằng nhiều danh hiệu khác nhau gồm “Tiên Tri Vũ Trụ Trần Dần”, “Đệ Nhất Thần Số Học”, “Đệ Nhất Khổng Minh Gia Cát Dần”, “Vua Coi Chữ Ký” và “Cố Vấn Tối Cao Ba Đời Tổng Thống Mỹ”, những danh xưng mang tính tự phong hoàn toàn không có cơ sở xác nhận từ bất kỳ nguồn độc lập nào.
Ông thường xuyên livestream hàng đêm trên Facebook và YouTube, đưa ra các dự đoán về tình hình chính trị thế giới, thời sự quốc tế và vận mệnh các lãnh đạo các nước. Nội dung các dự đoán này hầu như đều không thành hiện thực, và chính sự chênh lệch giữa phong thái tự tin tuyệt đối khi nói với kết quả thực tế đã tạo ra chất liệu hài hước mà cộng đồng mạng tận dụng triệt để.
Fanpage của ông thu hút hơn 220 nghìn lượt theo dõi, và nhiều video đạt hàng triệu lượt xem. Điều thú vị là phần lớn người xem không phải xem để tin mà để giải trí, để tạo meme và để cười. Meme nổi tiếng nhất là hình ảnh ông cầm súng, được cắt ghép vào vô số hoàn cảnh hài hước khác nhau và lan truyền với tốc độ rất nhanh trong cộng đồng người Việt trong và ngoài nước.
Cộng đồng mạng phản ứng như thế nào?
Cộng đồng mạng Việt Nam đón nhận Trần Dần theo một cách khá độc đáo, không phải bác bỏ thẳng thắn cũng không phải tin tưởng, mà biến ông thành một nhân vật giải trí tự nguyện. Hàng loạt fanpage lấy tên Trần Dần mọc lên, các đoạn nhạc remix bài phát ngôn của ông được sản xuất và lan truyền, và cụm từ như “Trần Dần 4.0”, “Trần Tiger”, “Trần Dần rapper” xuất hiện khắp nơi.
Có một sự thật khá thú vị, Trần Dần ban đầu là một người chống chế độ nhà nước Việt Nam rất cực đoan, nhưng càng về cuối đời thì lại càng “quay xe” nói tốt cho chế độ. Cư dân mạng thường dùng từ “giác ngộ” dành cho nhân vật này.
Câu chuyện tin đồn ông đã mất từng lan truyền rất nhiều lần trên mạng, xuất phát từ việc cộng đồng nhầm lẫn ông với nhà thơ Trần Văn Dần qua đời năm 1997. Thực tế ông vẫn sống và tiếp tục hoạt động livestream đều đặn.
Update: Nhà báo Vũ Lân của Phố Bolsa TV xác nhận ông Trần Dần đã qua đời
Lưu ý quan trọng: Hai người hoàn toàn khác nhau
Cần phân biệt rõ ông Trần Dần nhà tiên tri mạng xã hội này với nhà thơ Trần Văn Dần, một nhân vật có đóng góp thực sự và nghiêm túc trong lịch sử văn học Việt Nam. Nhà thơ Trần Văn Dần sinh năm 1926 tại Nam Định, tham gia kháng chiến, đóng góp lớn cho nền thơ hiện đại Việt Nam, từng bị cấm xuất bản vì tham gia phong trào Nhân Văn Giai Phẩm đòi tự do sáng tác, và được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2007. Hai nhân vật này không có quan hệ gì ngoài việc trùng tên.
