Lilith không xuất hiện trong Torah, không có trong câu chuyện sáng tạo chính thức của Kinh Thánh. Bà chỉ được nhắc đến một lần duy nhất trong sách Isaiah, mờ nhạt đến mức nhiều bản dịch không dùng tên bà mà dịch thành “quái vật đêm” hay “cú mèo”. Vậy mà bà lại trở thành một trong những nhân vật nữ được bàn nhiều nhất trong toàn bộ thần thoại Abrahamic. Nguồn gốc của huyền thoại này nằm ở một mâu thuẫn nho nhỏ trong sách Sáng Thế.
Sáng Thế có hai câu chuyện tạo dựng khác nhau. Câu chuyện đầu tiên nói Thiên Chúa tạo ra người nam và người nữ cùng một lúc, bình đẳng. Câu chuyện thứ hai nói Adam được tạo trước, rồi Eva mới được tạo ra từ xương sườn Adam. Hai câu chuyện không khớp nhau, và các giáo sĩ Do Thái thời Trung Cổ đặt câu hỏi: người phụ nữ trong câu chuyện đầu tiên là ai? Câu trả lời của họ là Lilith, người vợ đầu tiên của Adam trước khi Eva xuất hiện.
Cuốn Alphabet of Ben Sira, viết vào khoảng thế kỷ thứ chín hoặc thứ mười, là nơi câu chuyện đầy đủ về Lilith được ghi lại lần đầu tiên. Theo đó Thiên Chúa tạo ra Lilith từ đất, giống cách tạo ra Adam, không phải từ xương sườn. Ngay khi gặp Adam, mâu thuẫn nảy sinh. Adam muốn Lilith nằm dưới ông trong quan hệ vợ chồng. Lilith từ chối. Bà lập luận rằng cả hai đều được tạo ra từ đất, không ai hơn kém ai, bà không có lý do gì phải phục tùng. Adam không chấp nhận. Lilith thốt lên danh Thiên Chúa, mọc cánh và bay thẳng ra khỏi vườn Eden, bỏ lại Adam một mình.
Thiên Chúa sai ba thiên thần Senoy, Sansenoy và Semangelof đuổi theo Lilith về. Bà đang ở bờ Biển Đỏ, nơi bà sinh ra hàng trăm con quỷ mỗi ngày. Các thiên thần đe dọa sẽ giết một trăm đứa con quỷ của bà mỗi ngày nếu bà không quay về. Lilith vẫn từ chối. Đổi lại bà thề sẽ không giết trẻ sơ sinh nào đeo bùa hộ mệnh có tên ba vị thiên thần đó. Đây là lý do người Do Thái thời xưa treo bùa có khắc tên ba thiên thần trên giường trẻ sơ sinh.
Trong Kabbalah và các văn bản huyền bí về sau, Lilith được xây dựng thêm thành Nữ Hoàng Địa Ngục, vợ của ác quỷ Samael, đứng đối nghịch với Eva như bóng tối đối nghịch với ánh sáng. Bà trở thành succubus, kẻ quyến rũ đàn ông trong giấc ngủ và lấy đi tinh khí để sinh ra ác quỷ. Bà cũng được cho là kẻ bắt cóc và giết hại trẻ sơ sinh, đặc biệt là trẻ chưa đặt tên trong bảy ngày đầu đời.
Điều thú vị về Lilith là gốc rễ của bà còn cũ hơn cả Do Thái giáo. Cái tên và bản chất bà bắt nguồn từ lilitu, một loại ác quỷ nữ của người Babylon, gắn với gió đêm và dịch bệnh. Người Babylon đã khắc bùa chống lilitu từ ba nghìn năm trước Công nguyên. Khi văn hóa Babylon ảnh hưởng vào thần học Do Thái trong thời lưu đày, lilitu hóa thành Lilith và dần được gắn vào câu chuyện của Adam.
Từ thập niên 1970 trở đi, phong trào nữ quyền phương Tây tái định nghĩa hoàn toàn hình tượng Lilith. Thay vì nhìn bà như một kẻ phản loạn đáng sợ, họ nhìn bà như người phụ nữ đầu tiên dám đòi bình đẳng và chịu tất cả hậu quả vì điều đó. Tạp chí nữ quyền Do Thái nổi tiếng đặt tên mình là Lilith. Cùng một nhân vật, được nhìn từ hai góc độ, trở thành hai biểu tượng hoàn toàn đối lập nhau.
