Trong thần thoại Do Thái, Thiên Chúa tạo ra ba con quái vật nguyên thủy để cai quản ba cõi của thế giới. Leviathan cai quản biển cả, Behemoth cai quản mặt đất, và Ziz cai quản bầu trời. Ba sinh vật này cùng nhau tạo thành một bộ ba hoàn chỉnh, nhưng Ziz là kẻ ít được biết đến nhất trong ba, phần lớn vì các văn bản cổ dành ít dòng cho ngài hơn hai người còn lại.
Ziz xuất hiện hai lần trong sách Thi Thiên và được nhắc đến nhiều hơn trong Talmud Babylon, bộ sách luật và truyện kể của Do Thái giáo. Tên của ngài trong tiếng Hebrew được các giáo sĩ giải thích theo nghĩa thú vị: thịt của Ziz có mùi vị phong phú đến mức nó vừa có mùi này, zeh, lại vừa có mùi kia, zeh. Đó là cách họ giải thích tại sao một con vật duy nhất lại được đặt tên từ hai từ chỉ thị khác nhau.
Kích thước của Ziz vượt ra ngoài mọi khái niệm thông thường. Theo Talmud, mắt cá chân của ngài chạm đất trong khi đầu ngài chạm bầu trời. Có câu chuyện kể về một nhóm thủy thủ đi thuyền nhìn thấy một con chim khổng lồ đứng giữa đại dương, nước chỉ ngập đến mắt cá chân nó trong khi đầu nó khuất trong mây. Họ tưởng đại dương chỗ đó rất nông, suýt nhảy xuống tắm thì mới nhận ra độ sâu thực sự là vô tận mà chân con chim vẫn chạm đáy. Sải cánh của Ziz khi dang ra đủ rộng để che khuất hoàn toàn mặt trời, biến ngày thành đêm trong khoảnh khắc nó bay qua.
Nhưng khác với Leviathan hung hãn hay Behemoth đáng sợ, Ziz trong truyền thuyết Do Thái lại mang bản chất hiền lành và bảo vệ. Đôi cánh khổng lồ của ngài không dùng để tấn công mà để che chắn mặt đất khỏi những cơn gió độc hại từ phía nam. Theo một truyền thuyết, chính Ziz đã dang cánh ra che phủ Phương Châu của Noah trong suốt cơn đại hồng thủy, bảo vệ con thuyền và toàn bộ sinh linh trên đó khỏi những cơn bão dữ nhất.
Ba lần trong năm, đầu mùa hè, đầu mùa thu và đầu mùa đông, ba quái vật nguyên thủy cùng thực hiện một nghi lễ cảnh báo. Behemoth rống lên, Ziz hét lên, Leviathan khuấy động mặt biển. Đó là tín hiệu cho toàn bộ muôn thú trên mặt đất, dưới nước và trên trời biết rằng mùa mới đang đến, rằng trật tự vũ trụ vẫn đang được duy trì.
Số phận cuối cùng của Ziz giống với Leviathan và Behemoth. Vào thời Đấng Thiên Sai đến, ba con quái vật nguyên thủy sẽ bị giết, và thịt của chúng sẽ được dọn ra trong bữa tiệc vĩ đại cho người công chính. Đây là một hình ảnh vừa kỳ lạ vừa nhất quán với logic thần học Do Thái: những thứ vĩ đại nhất và hùng mạnh nhất trong sáng tạo cuối cùng đều quy phục dưới tay Thiên Chúa, và ngay cả cái chết của chúng cũng trở thành nguồn nuôi dưỡng cho người tin tưởng.
Các giáo sĩ Do Thái so sánh Ziz với Simurgh của Ba Tư và Phoenix của Hy Lạp, các học giả hiện đại thì liên hệ ngài với Anzu của Sumer, con chim thần cổ xưa nhất được ghi lại trong văn bản loài người. Tất cả đều là những con chim khổng lồ gắn với bầu trời và quyền năng tối thượng, phản ánh cùng một nhu cầu của con người ở mọi nền văn hóa là đặt tên cho thứ gì đó vô hình và bao la như bầu trời phía trên đầu mình.
